— 537 — 



quod anima intollectiva essentialiter et ìd se dependeat a eorpore et non dependeat 

 ab ipso in suo opere quod (est) intelligere. Item Deus et natura nih 1 agunt frustra; 

 si ergo Deus de necessitate, ut tenet Thomas, infundat ammani corpori sic quod non 

 posset Deus creare animam, quin infundat corpori, valde frustratoria esset ista unio 

 animae ad corpus si in quacumque sua operatione non indigeret eorpore. Item Ari- 

 stoteles in Prooemio Metaphysicorum: omnis homo natura scire desiderat ; cuius si- 

 gnum, ut ibi dicit Philosophus, est sensuum delectatio, ut ibi expresse vult quod 

 intelligere animae nostrae ortum habeat a sensu. Ad hoc credo quod Thomas diceret, 

 et est ultima ratiocinatio quam possit dare, quod verum est quod intellectus eget 

 eorpore prò sua operatione, sed non semper, sed prò statu isto; prò alio vero non. 

 Sed haec ratiocinatio non consonat auribus (sic) Aristotelis, quia esset maximum in- 

 conveniens quod Deus incarceraverit ipsam per tam paucum tempus in eorpore, et de- 

 finiatur quod non egeat eorpore nisi prò statu isto. 



Ad illud vero quod dicunt theologi de accidente, quod possit esse sine subiecto 

 et tamen semper dependeat a subiecto, dico quod accidens existere sine subiecto est 

 merum impossibile apud Aristo telem, et ad illud quod dicunt, quod non oportet animam 

 intellectivam actu semper dependere a eorpore, sed aptitudine: istud non est impossible, quia 

 si sola aptitudo sufficeret in definitionibus, tunc dici primo posset quod aliquid esset 

 homo, et actu tamen non esset animai rationale; sufficeret enim secundum ratiocina- 

 tionem quod esset aptitudine. 



Quare relinquamus istum modum dicendi, et ponamus illum Averrois qui sic re- 

 spondet. Convenit Commentator animam esse immortalem, sed unicam in omnibus ho- 

 minibus, in qua positione surrexit quaedam nova secta de novoincipientium philosophari 

 dicentium, ad mentem Averrois, quod anima intellectiva, in intelligendo, semper eget 

 organo non tamquam subiecto, sed ut obiecto, et ita anima intellectiva est actus cor- 

 poris. De hoc nihil vel parum dixi in mea quaestione, quia non credebam aliquem Ch. 253 recto 

 esse ita fatuum, qui hoc diceret. Sed ista ratiocinatio est contra sententiam Commen- 

 tatoris in commento duodecimo primi De anima, ubi dicit quod non est intelligendum, 

 sicut intellexit Alexander, quod intelligere non sit sine imaginatione ('). Vult ergo Com- 

 mentator quod anima intellectiva intelligat sine indigentia organi. Item est contra 

 Commentatorem in commento tertio huius tertii, qui dicit quod intellectio qua anima 

 intelligit est sine corporeo organo. Quare opinio illa cum verbis Commentatoris stare 

 non potest. Ideo aliter dicunt alii et magis ad mentem Commentatoris, quod anima 

 intellectiva habet duas intellectiones, unam in ordine ad nos, scilicet quoad nos, et 

 ut sic, non potest intelligere nisi mediante organo, et ideo, ut sic, anima intellectiva 

 est actus corporis, quae opinio mihi videtur extrema fatuitas: primo, quia ponere illam 

 ciconiam (sic) est sommimi, quod somniavit Commentator praeter omnem rationem, quia 

 anima intellectiva non esset quidditative considerabilis a phisolopho naturali, sed a 

 metaphysico. Ideo omissa etiam ista opinione Commentatoris, remanet tertia ratio- 

 cinatio quam solam puto esse ad mentem Aristotelis, licet in se falsa sit ; et quod haec 

 sit opinio Aristotelis confirmant sanctissimi et sapientes viri, Gregorius Nazianzenus 



1 Et non inlenclit per hoc, hoc, quod apparet ex hoc sermone, superficie lenus, scilicet quod 

 intelligere non sit nisi cum imaginatione. Vedi Averroe al Commento 12 del De anima, versione latina, 

 Venezia, 1562. 



Parte tekza — Vol. III. 0 — Seme 2.» 68 



