— 539 — 



Quomodo potentine animae fluant ab anima. 



Circa quaestionem illam: quomodo potentiae fluant ab ipsa anima, nota quod 

 ista quaestio est perfectior quam illa sit quae est in Expositione magna. Est igitur 

 videndum ex quo modo potentiae fluant v, subiecto; utrum quodam ordine germinent 

 ab anima vel inordinate, quod est quaerere utrum potentiae animae servent determina- 

 tum ordinem sic quod una sit prior et altera posterior, vel inordinate fluant ab anima sic 

 quod illa potentia, quae nunc est prior, aliquando erit posterior, et sic de aliis animae 

 potentiis. Ubi dicatis quod non inordinate procedunt istae potentiae ab ipsa anima, imo 

 servant ordinem certuni ac determinatimi, quia natura in operationibus ordinate pro- 

 cedit; si ergo inordinate fluerent istae potentiae ab anima, non fluerent ab anima se- 

 cundum opus naturae; tum quia istae potentiae differunt ad invicem specie, ergo ha- 

 bent ordinem essentialem ad se invicem. Sciatis ergo quod cum triplices sint animae Ch. 254 verso 

 in genere, scilicet vegetativa, sensitiva et intellectiva, quae talem ordinem ad se in- 

 vicem servant, quia vegetativa, via originis, prior est sensitiva et intellectiva , ita 

 potentiae animae vegetativae, via originis, sunt priores potentiis animae sensitivae 

 et intellectivae. Similiter quia, via originis, anima sensitiva est prior intellectiva, 

 ita potentiae sensitivae, via originis, sunt priores potentiis intellectivae. 8i er- 

 go sit Sorates generandus, quando generatur, prius producuntur potentiae animae 

 vegetativae , postea sensitivae , demum intellectivae. Cuius ordinis signum est 

 quia una potentia alteri ministrat; vegetativa enim ministrat sensitivae, quod (obii- 

 citur?) nani si quis vestrum ieiunet, ita debilitabitur ut non erit (sic) quasi in se, nec 

 quasi poterit videre. Hoc non est ex alio, nisi quod anima vegetativa non ministravit 

 sensitivae, sicuti solet; nec loquor de istis bonis patribus, quia in illis boc ex ieiunio 

 non evenit; similiter sensitiva ministrat intellectivae, quia ministerio sensus accipiuntur 

 speeies intelligibiles in intellectu. Cum ergo anima vegetativa ministret sensitivae et 

 sensitiva intellectivae, ideo anima vegetativa, via originis, prior est sensitiva, et sen- 

 sitiva intellectiva. Loquendo vero de ordine perfectionis est modo contrarium, quia 

 intellectiva est prior sensitiva, et sensitiva vegetativa. Talis etiam ordo intelligatur 

 de suis potentiis: quia hucusque locuti sumus de potentiis animae in generali, nuuc 

 modo de potentiis animae in speciali quaerendum est, utrum potentiae animae, puta 

 vegitativae, ordinate fluant ab anima aut inordinate. Ad boc dico, quod potentiae cuius- 

 cumque animae ordinate fluunt ab anima, ut si loquamur de potentiis vegetativae, 

 dico quod tales potentiae servant ordinem certum inter se. Unde si loquamur de or- 

 dine, secundum viam originis, potentia vegetativa est prior, quam augmentativa et 

 augmentativa prior quam generativa; prius enim Socrates genitus verbigratia mitri tur, 

 quam augeatur; nutritiva enim administrat augmentativae. Si enim Socrates debet auge ri, 

 oportet ut nutriatur, si tainen potentia augmentativa prior est, via originis, quam sit Ch. 255 recto 

 potentia generativa, quia augmentativa administrat generativae; non enim in quacum- 

 que aetate potest Socrates generare, sed cum per virtutem augmentativam pervenit ad 

 aetatem idoneam (ad) generare. Sed, via perfectionis, generativa prior est quam augmen- 

 tativa, et augmentativa quam nutritiva. Idem ordo est in potentiis sensitivis. Via enim 

 originis, sensus exteriores priores sunt sensibus interioribus et illis ministrant, nam 

 sensus interior non potest discurrere, nisi praecesserit operatio alicuius sensus exterioris. 



