—  395  — 
coniectura  est.  Ibis  ergo  sine  me,  et  multa  conspicie.s,  quorum  tibi  dum  vixeris  memoria 
voluptatem  renovet.  Ego  interim  dum  tu  redis,  quod  ut  celeriter  feliciterque  sit  cupio,  Eu- 
ropae  Italiaeque  finibus  contentus  agam.  Niliilominus  te  animo  comitabor,  et  quoniam  ita 
vis  bis  etiam  comitabor  scriptis,  quae  tibi  brevis  itinerarii  loco  sint.  Morem  enim  secutus 
amantium,  cuius  praesentia  cariturus  es,  imaginem  flagitasti,  qua  utcumque  tuam  absentiam  40 
solareris,  non  hanc  vultus  imaginem  cuius  in  dies  mutatio  multa  fit,  sed  stabiliorem  efB- 
giem  animi  ingeniique  mei,  quae  quantulacuniqne  est,  profecto  pars  mei  optima  est.  Hic  tibi 
ergo  non  amici  domicilium  corpus  boc,  quod  videntes  quidam  totum  se  hominem  vidisse  falso 
putant,  sed  amicura  ipsum  internis  spectare  luminibus  licebit.  Quoniam  ut  ait  Cicero,  mens 
cuiusque  is  est  quisque,  non  ea  figura  quae  digito  demonstrari  potest.  Sed  iam  nimium  te  45 
moror,  quem  socii  expectant,  quem  tranquilla  veris  facies  faventesque  vocant  aurae,  quem  nos 
omnes  qui  te  suspiramus  abeuntem,  iamiam  reducem  exoptamus.  Poscis  ergo  vir  optime,  quo- 
niam me  non  potes,  comites  lias  habere  literulas,  in  quibus  quae  oculis  ipse  tuis  mox  vi- 
debis,  ex  me,  qui  ea  certe  nec  dum  vidi  omnia,  nec  unquam  forte  visurus  sum,  audire  expetis, 
niirum  dictu,  nisi  quia  passim  multa  quae  non  vidimus  scimus  multa  quae  vidimus  igno-  .50 
ramus.  Parebo  equidem,  coque  promptius,  quo  iustius  cupis,  primum  scilicet  ut  quae  ad 
salutem  animae,  dehinc  quae  ad  notitiam  rerum  et  ingenii  ornamentum,  postremo  quae  ad 
memoriam  exemplorum  excitandumque  animum  pertinere  videbuntur  explicem,  iterque  lon- 
gissimum  .brevi  stj'lo  metiar:  prima  quarum,  nisi  fallor,  religiosi  prorsus  ac  fidelis,  altera 
ferventis  ac  studiosi,  tertia  militaris  ac  magni  animi  cura  est.  Quid  vero  non  possit  amor  ?  5.5 
Certius  te  visurum  speras,  quae  calamus  meus  bine,  quam  quae  oculus  tuus  tibi  inde  mon- 
straverit.  Ingrediamur  vero  iam  tandem  iter  hoc,  et  media  praetervecti,  quae  assidue  su- 
biecta  oculis  inculcare  auribus  supervacuum  est,  nondum  tibi  visam,  ut  ais,  Januam  ve- 
niamus.  Videbis  ergo  imperiosam  urbem  lapidosi  Collis  in  latere,  turribus  et  moenibus 
superbam,  quam  dominam  maris  aspectus  ipse  pronunciat.  Sua  sibi  p'otentia,  quod  multis 
iam  fecit  urbibus  obstat,  atque  officit,  iugis  unde  materia  civilium  simultatum  scatet.  Auc- 
torem  urbis  et  nominis,  Janum  ferunt,  primum  ut  quibusdam  placet  Italiae  regem.  Quod 
an  ita  sit,  an  ipse  situs,  urbi  nomen  dederit,  quod  nostri  orbis  quasi  ianua  quaedam.  esse 
\ddeatur,  incertum  habeo.  Prima  ibi  celebrior  opinio  est,  et  in  chronicis  eorum  scripta,  et 
publicis  insculpta  monumentis.  Utrique  autem  illud  obstat,  quod  apud  veteres  non  Januae,  65 
sed  Genuae  nomen  in  usu  est.  Huius  sane  multa  recentia  et  memorabilia  dici  possunt, 
quae  praetereo,  neque  enim  scribo  nunc  historiam,  sed  loca  describo  ;  antiqua  autem  pan- 
ciera, quod  non  semper  hoc,  sed  quantum  intelligere  est,  prius  caput  gentis  Albigaunum 
fuerat.  Ipsa  quidera  de  qua  loquor  Janna,  temporibus  belli  punici  secundi  a  Carthaginien- 
sibus  eversa,  a  romanis  ducibus  restituta  est.  In  qua  tu  nunc  et  populi  habitum  et  locoruni  70 
situm  et  aedificiorum  decus,  atque  in  primis  classem  quod  de  t3TÌa  scriptum  vides,  cunctis 
terribilem  tremendamque  litoribus,  tum  molem  pelago  obiectam,  portumque  mirabere,  ma- 
nufactum,  inextimabilis  sumptus,  infinitae  operae,  quem  quotidianae  nequicquam  feriunt 
procellae.  Quid  multa  ?  Cum  sedulo  civitatem  hanc,  et  dextra  laevaque  circumfusum  litus, 
ac  montes  fluctibus  impendentes,  ad  haec  corpora,  mores,  animos,  et  victum  gentis  aspexeris,  75 
scito  te  vidisse  cotem  illam  alteram,  quae  roraanae  virtutis  aciem,  longo  exercitio,  multos 
olim  annos  exacuit,  quod  si  quid  Livio  creditur,  nulla  provincia  magis  fecit,  ut  cui  scilicet 
essent  omnia,  quae  vigilem  ac  sollicitum  romanum  exercitum  haberent,  locorum  montana 
durities,  hostis  prompta  velocitas,  commeatuum  difificultas,  insidiarum  opportunitas,  com- 
munitio  castellorum,  labor  iugis,  periculi  plurimum,  praedae  minimum,  otii  nihil.  Itaque  80 
cum  ubique  terrarum  cum  singulis,  hic  cum  multis  dif&cultatibus  uno  tempore  pugnandum 
erat.  Hinc  tu  tametsi  socii  properent  et  nautae  de  litore  funem  solvant,  non  tamen  ante 
discesseris,  quam  pretiosum  illud  et  insigne  vas  solido  e  smaragdo  quo  Christus,  cuius  te 
tam  pvocul  a  patria  amor  trahit,  prò  paropside  usus  feiiur,  videas  devotum  si  sic  est, 
alioquin  suapte  specie  clarum  opus.  Hinc  digressus  ad  laevam,  totum  illuni  diem,  ne  oculos  85 
11 
