—  400  — 
recognito  terrae  mandaverat,  accepisse  notissimum  est.  Et  Scalea  quidem  digressis, 
usque  Rhegium  ferme,  rectus  in  meridieni  est  cursus.  Inde  cursus  ad  orientem  relieta 
procul  a  dextris  Aetna,  flammantium  principe  niontiuni.  Inde  brevi  flexu  in  septen- 
trionem  versus  et  Scylaceum  naufragiis  infame  transiliens,  Crotonem  venies  civitatem 
290  quondam  inter  Italiae  populos  et  animorum  robore  et  corporum  et  forma  et  opibus  et 
gloria  praecellentem,  nunc,  quid  non  proterit  longa  dies,  vix  ipsis  italicis  bene  notam. 
Hic  lunonis  Laciniae  templum  fuit,  toto  orbe  percelebre.  Inde  in  intimo  quodam  pelagi 
recessu,  Tarentum  tibi  monstrabitur,  Ennio  natalis,  Virgilio  fatalis  locus,  quamvis  alii 
Brundusium  dicant,  magni  quoque  cum  Romanis  belli  causa,  Pyi-rho  rege  in  Italiam  accer- 
295  sito,  adiutoque  armis  ac  moenibus,  post  longum  tempus  Hannibale,  quos  hostilium  ducum 
primos  romanae  historiae  omnibus  seculis  numerabunt.  lam  ad  tìnem  orbis  italici  ventum 
est,  in  quo  ultimum  cum  Hydruntem  attigeris  pedem  *  liabueris.  Obvium  Adriaticum  aequor 
emensus,  primam  insularum  ab  adverso  litore  Corcyram,  ignobilesque  alias  invenies,  donec 
ad  Achaiae  primum  angulum  perveneris.  Illic  equidem  nptabis  Istlimum,  quod  quibusdam 
300  venit  in  raentem,  esse  perfossum,  quo  cum  rectior  tibi  tum  brevior  cursus  sit.  Mons  est 
duo  maria  dirimens,  qui  si  loco  cederet,  insula  esset  Achaia.-  Eius  in  vertice  Corinthus 
est,  situ  inexpugnabili.  Id  sibi  cum  a  Eomanis  capta  esset,  eversionis  praebuit  materiam, 
secutis  opportunitatem  loci  maxime,  ut  ait  Cicero,  ne  posset  aliquando  ad  bellum  faciendum 
locus  ipse  adhortari.  Cum  vero  limes  aequoreus  ille  praeclusus  sit,  parendum  naturae,  et 
305  praetermissa  Corintho,  Maleae  flexus  ille  longior  obeundus  est,  videndumque  litus  acliai- 
cum,  atque  urbes  in  litore,  Motona,  Corona,  et  quicquid  terrarum  mare  illud  alluit,  usque 
ad  extremum  regioriis  angulum.  Ut  vero  alter  Italiam,  sic  ille  Cretam  respicit,  nunc  pos- 
sessionem  Venetorum,  ut  humana  omnia  volvuntur,  olim  lovis  regnum,  superstitionum  fere 
omnium  fontem  atque  principium.  Hanc  a  dextris,  Euboeam,  quam  Nigropontum  vocant, 
310  a  sinistris  habens,  inter  Cyclad(a)s  aegaei  maris  insulas,  quae  siderum  in  mnrem,  pelagus 
illud  illustrant,  crebris  portibus  tutum  iter  ages.  Hic  Scyros  Achillei  amoris  atque  ado- 
lescentiae  prima  sedes,  unde  ulixeo  tortum  astu,  fulmen  illud  venit  ad  Troiam.  Hic  Cous 
Hippocratis,  Lesbos  Theophrasti,  Samos  Pythagorae  patria,  qua  ille  deserta,  in  has  nostras 
terras  venit,  et  italicus  philosophus  dici  meruit,  cum  philosophiae  nomen,  quod  primus 
invenerat,  summo  studio  atque  ingenio  exornasset.  Sed  quid  ago  ?  Non  multo  facilius, 
Cyclad(a)s  omnes,  quam  coeli  stellas  enumerem.  Per  has  ergo  navigans,  et  procul  a  tergo 
linquens  illa  duo  Graeciae  lumina,  Lacedaemonem  et  Athenas,  ad  laevam  vero  Hellesponti 
fauces,  Se(s)tonque  et  Abydon  infaustis  amoribus  notas  et  Byzantion,  atque  Ilion,  illud 
aemulatione  romani  imperii,  hoc  propriis  famosum  malis,  recto  tramite  Rhodum  petes, 
320  olim  soli,  nunc  Christo,  verius  scilicet  soli  sacram,  et  militiae  domicilium  lohannis.  lam 
hinc  Asia  minor,  ad  laevam  iacet,  olim  provinciarum  mitissima,  post  Troiae  ruinam  graecis 
referta  cultoribus,  nunc  Turcorum  veri  hostium  ferox  regio.  Huius  partes,  ad  austrum 
versae,  et  itineri  tuo  proximae  sunt  Lycia  atque  Cilicia,  et  caput  regionis  Isauria,  arx 
olim  omnium  piratarum,  qui  summis  tunc  viribus,  maria  cuncta  pervaserant,  ita  ut  ipsis 
325  quoque  romanis  classibus,  aperta  acie  decertarent.  Summa  tamen  Pompei  magni  virtute 
ac  prudentia  superati,  abductique  maritimis  latrociniis,  et  terrae  cultibus  restituti,  ac  ne 
qua  unquam  occasio  illos  ad  consueta  retraheret,  a  conspectu  maris  procul  abstracti  sunt. 
Ex  his  inter  ceteras  laudensem  coloniam,  patriae  tuae  proximam  constare,  et  de  Pompei 
laudibus  sumptum  nomen  traditur.  Quae  quidem  non  tantum  a  mari,  sed  a  fluminibus 
330  etiam  longe  erat,  donec  nuper  eversa,  dum  resurgeret,  ut  sibi  casus  ad  aliquid  profuisse 
videretur,  translatis  sedibus,  ripam  pulcherrimi  amnis  obtinuit.  Sed  nondum  tempus  est 
in  patriam  redeundi.  Ad  ea  quae  restant  procedamus.  Ante  Ciliciae  frontem  Cyprus  est, 
terra  nulla  re  alia  quam  inertia  ac  deliciis  nota,  quam  merito  Veneri  sacram  dixere.  Et 
nunc  quoque  Veneri,  magis  quam  Marti  seu  Palladi  sacra  est.  Raro  ibi,  seu  nunquara  vir 
335  aliquis  clarus  fuit.  Ncque  enim  in  molli  agro  voluptatis,  virtutum  rigida  semina  coalescunt. 
