—  402  — 
colendus.  Itaque  cnm  sacpe  alias,  tamen  in  ca  vastationc  praecipue  impletum  est,  qnocl  ex 
persona  eius  in  psalmo  dicitar,  Kesuscita  me  et  retribuam  cis,  ea  liominum  strages,  ea 
fames  miserorum  tam  maestà  necessitas,  quae  si  ex  ordine  nosse  cupis,  losephum  lege,  non 
audita,  sed  visa,  et  communia  sibi  cum  ceteris  rcferentem.  Quid  vero  nunc  cogitas  ?  An 
390  nondum  te  desiderium  nostri  cepit,  ut  domum  ut  patriam  ut  amicos  invisere  animus  sit? 
Credo  id  quidem,  imo  ne  aliter  fieri  posse  certus  sum.  Sed  nullus  est  acrior  stimulus  quam 
virtutis.  Ille  nunc  per  omnes  difficultates,  generosum  animum  impellit,  nec  consistere  pa- 
titur,  nec  retro  respicere,  cogitque  non  voluptatum  modo,  sed  honestorum  pignorum  atque 
affectuum  oblivisci,  nihil  aliud  quam  virtutis  speciem  optare,  nihil  denique  cogitare.  Hic 
395  stimulus  qui  Ulixem  Laertis,  et  Penelopes,  et  Telemachi  fecit  immemorem,  te  nunc  nobis 
vereor,  abstraliet  diutius  quam  vellemus.  Video  tibi  faciem  esse  longius  euntis.  Nec  imme- 
rito. Ubi  enim  dimittes  Bethleem  civitatem  David,  quam  coelesti  ortu  claram  fore  divini 
vates  ijraesago  ore  cecinerunt.  In  illa  primo  cunabula  nostri  regis  aspiciens,  cogitabis  quan- 
tum Deo  grata  fuerit  semper  humilitas,  quam  in  filli  sui  unigeniti  primordiis  evidentis- 
400  sime  consecravit,  cogitabis  ineifabilem  Salvatoris  originem  qui  ante  principium  genitus,  in 
fine  temporum,  si  ad  aetatum  numerum  attenditur  natus  est.  Virginem  matrem  in  praesepio 
iacentem  contemplabere,  et  divinum  infantem  in  cunis  vagientem,  angelos  ab  aethere  con- 
cinentes,  pastores  attonitos,  stupentesque  reges  alienigenas,  cum  muneribus  affusos,  indi- 
genam  vero  regem,  gladio  saevientem,  terram  innocuo  sanguine  beatorum  infantium  et  mi- 
405  serarum  genitricum  lacrimis  madentem,  et  maestis  resonans  coelum  omne  gemitibus.  Inter 
haec  monitu  angelico,  sanctum  altorem  cum  intemerata  matre,  coelestique  alumno,  clam 
ex  ingrata  patria,  in  Aegyptum  ire  tanto  pignori  tutas  latebras  quaerentem,  iam  tum  gen- 
tibus  spe  iniecta,  primogenito  propter  ingratitudinem  abdicato,  summi  patris  hereditatem 
ad  minorem  filium,  hoc  est  ad  populum  gentium  esse  venturam.  Sed  tu  quoque  nunc  ut 
410  auguror  Joseph  imo  Mariam,  imo  Christum  profugum  sequi  vis,  sacrum  profecto  teque 
dignum  iter.  Sequendus  in  terris,  quaerendusque  nobis  Christus  est,  ut  vel  sic  discamus 
eum  ad  coelum  sequi,  et  ubi  aliquando  habitavit  diu  quaesitum  tandem  ubi  habitat  inve- 
nire. Iam  vero  non  longe  bine,  mare,  quod  Sodomorum  dicitur,  Jordanis  influit,  ubi  con- 
sumptarum  urbium  vindictaeque  coelestis  aperta  vestigia  apparent.  His  deserti  solitudo 
415  proxima  est.  Durum  iter  fateor,  sed  ad  salutem  tendenti,  nulla  difficilis  via  videri  debet. 
Multas  ubique  difficultates,  multa  tibi  taedia  vel  hominum  vel  locorum  hostis  noster  obji- 
ciet,  quibus  te  ab  incepto  vel  retrahat,  vel  retardet,  vel  si  neutrum  possit,  saltem  in 
sacra  peregrinatione  minus  alacrem  efficiat,  hic  vero  praeter  estera  nativam  locorum 
ingeret  asperitatem,  penuriamque  rerum  omnium.  Sed  meminisse  conveniet  omne  opti- 
420  mum,  magno  pretio  constare,  et  virgilianum  illud,  in  tuos  usus  transferre ,  ubi  ait  : 
Vicit  iter  durum  pietas,  et  illud  Lucani  paululum  immutare,  durum  iter  ad  leges, 
animaeque  ruentis,  amorem.  Nihil  tam  durum  ,  quod  virtus  ardens,  et  pietas  *  incensa 
non  molliat.  Equidem  si  per  Syrtes  libycas ,  et  arenosa  loca  serpentium  M.  Cato 
mite  Caesaris  imperium  fugisse  laudatur,  tu  per  desertum  non  fugies  immite  feroxque 
425  iugum  Satanae,  per  quod  tantus  olim  populus  fugit  saevitiam  Pharaonis?  Et  quod 
senes  ac  pueri  et  mulierculae  potuerunt,  tu  vir  fortis  ac  iuvenis  non  poteris?  Deus  cum 
illis  erat,  et  tecum  erit.  His  autem  in  locis  legem  datam  Moysi,  colloquium  cum  Deo  ha- 
bitum,  visionem  rubi,  laps(a)m  de  coelo  manna(m),  ceterasque  erga  carum,  sed  ingratum 
populum  divinas  blanditias,  ac  divina  iudicia  tecum  volves.  Incidet  vero  cupiditas  maris 
430  rubri  videndi,  quod  proprie  a  poeta  non  mare,  sed  litus  rubrum  dictum  est,  non  enim  ab 
aquis,  sed  a  colore  litoris  nomen  habet.  Quo  cum  perveneris,  non  odores  indicos,  et  eoas 
merces,  illis  faucibus  in  Aegyptum  atque  inde  nostrum  in  mare  convectas,  sed  populum 
Deo  adiutum,  per  medios  fluctus,  sicco  pede  transitum  meditabere.  Illud  enim  humanac 
cupiditatis  et  inopiae,  hoc  divinae  pietatis  ac  potentiae  est.  Hic  Catherinae  virginis 
435  corpus  cernes,  ubi  angelicis  manibus  collocatum  fertur,  nec  indignum  fuit,  ut  quae  prò 
