Uwe de TraSiaet Tvctn het derde Deet^ 



Het XII. CapIttel 



Van de föerteNief tortel y en Helleboruï>Kief-cmydt 7 oock 

 Vier-cruyt , ende baere mede foorten* 



ONtrent achricn ende negemten foorten van Tsies-cruyt ende Vier- 

 óuyt , can ick door verfcheyden Auteuren befchrijven , ende aen 

 den dagh brenghen : vande weleke iek nochtans maer vier fwarte alhier 

 fal aenwijfen , de andere onnoodigh fijnde verhaelt te worden , om dieP 

 wil de felve niet alleen in het wilde , maer oock in weynighe hoven ( be- 

 Nom.:6, ^ a ^ ven ^ e oyt-neemenftc cruydt minnaers )te vinden fijn : daerom 

 '* 'fal ick hier voor het eerfte de dry ghemeynfte foorten van Vier-cruyt bc- 

 ichrijven , de weleke by naer in alle boeren hoven te vinden fijn , door 

 dien dat fy de peerden en koyen met het felve cruyt het quaet vier ghe- 

 nefen , het welck fy veel tijde in v e jaer daer coe van noode hebben. 



Ghelijcker wijs in het noemen der cruyden onder de ouderlinghen 

 veel ghekhiilen fijn , lbo iffer voorwaer niet weynigb krackecl inde 

 foorten van Nies eruyt , Vier-cruj>t,müeborus,w\t oft Ivvart, onder de her- 

 bariften te Gen , het ghene wy alle fullen voor by gaen : waer van den 

 nieuws-girighen inden Fómx van G asper Bauhinus volk uyt-kgghin- 

 A ghe fal bevinden. 

 Naem # Het eerfte dat hier vertoont wordt , noeme ick Het foart nies cruydt, 

 met witte bloemen, in'c Latijn Kelloborus mger pre allo. Die wort oock Hf/- 

 tigh'kerft cruyt ghenaemt, om dielwil dae'elijn bloemen ontrent kers- 

 dagh vertoont. Noch heet die Vaen-cm?t y Vier cruyt > ende Swarte nies wor* 

 tó, in't Hooghduyefch , ^cïjtoartj tttCÖ tóiirtj/ int Hongcrfch* 

 f&ttt {ptttpo? ende £amftOE : in 'c Fans , Ellebore noir 9 ofc oock teifitu 

 in't Engelfch Oyekek oft Hetter worte:ïrit Spaenfch ïerva de vaüe ftreros, oock 

 Verégdmktmgrjo: in'c kaliaens , Eüebro nero : in *c Laeijn, HeUelwus niger, 

 oft Veratrum nigrum : int Gnefckfch , Mlleboros meUs , Metarnfodiom , Volyrrbi~ 

 zm 9 Melanorrbizjon , Proetion, fyunion, Anticyramn y Rctwnon oft Ejïomoti* 

 Weleke GxicckXche naemen aende andere foorten oock toe ghe eygent 

 A worden. 



fiedaente Swart nies-anytmn witte bloemen is het eerfte ende oprecht nies-cruyt , 

 want de andere fijn maer baltaert fooreen. Dit eerfte heeft groote diep 

 ghefneden oft gheflipte bladeren , feer doncker groen van coleur , jeder 

 isiufevenen bedeyIt,opde manier als de bladeren vande ghemeyn Peo- 



