Dn. D. Conradi BartholM Sebrtni! 



effiGiant, quod ipfum fi ita fe haberet , fruftranea effet tota hxc inftitutio* 

 Ante omnia vero pdus definieiidum , quid fpirituum nomlne intdligatuf, 

 qui cim dee/Tentia mt acddentlhui coi-po-is mhil partisip eat, ccu ia fubfa- 

 quentibusplenius dedarabitur, neeelTe ti% definiancur per conceptum aliqueni, 

 nullomodo in corpus feu materiatuni quippiam cadentcm, idque ex ratione 

 ©ppoficorum. Cura vero ejufmodi conccptos nullus alius elTe pofTit., quam 

 aclm aliquis intclligendi, fequitur etiam , quodfpiritus metaphyfici fint fub- 

 ftantia , aclu intelligeudi poilentes. Deinde cum quoque requiratur, ut fpi- 

 ritus atque corpora per pr^dicatum utrique commune, utriufque tamen ef- 

 fentis fimul conforme fint fubftanti^ , id iplum cum lll, Leibnizio in AB' 

 ILipf, ann. g4>p. iii- non inccmmode nifum quempiam, vei vim aclivani 

 Tocaveris. DifFert autem vis aciiva a potentia nuda "fcliolis cognita, quod 

 potintia a61iva fcholafticorum , feufacultas nihil aliud fit, quam proxima a- 

 gendi pofTibilitas^ qus tamen aliena excitatione & velut ftimiulo opus habet, 

 ut in adum transteratur, Vis vero afiiva a61iim quendamx continer , feu 

 bnKiXi&id^v , atque inter facultatem agendi , aftionem ipfam media eft, &co- 

 natum involvit,atque ita per fe ipfam in operationem fertur,ncc auxiliis in- 

 diget, led fola fublatione impedimenti. Atque uti d^in ex literis ejus huma- 

 aiftimis intellexi , ivnKk^x.eixv explicat per nifum, fecurus an Ariftoteles fmii- 

 liter intellexerit. Corpori quoque nifum ejufmodi , etiam antc extenfionem 

 competere, ab eodem pr^clariOime dcmonftratum cft in AHis Lipf. ann. gf, 

 p. I4f^ Cogitatio vcro quld aliud, quam nifus quidam , &l cogitationemqua- 

 fi antecedit nifus. Spirituurn igitur finitorum eflenti^ re£le in nifu Sc intel- 

 le£lu finito collocatur , uti corporum natura in nifu & extenfione, 



Ejufmodi fpiritus revera dari, quamvis ratio a priori fortedemonftra- 

 re nequeant, a pofteriori ccrte probatur argumentis imprtmis qx.atuori iifque 

 ab anims humanas exiftentia , fpedrorum apparitioni.bus , obfeiiorum ener- 

 geia , 2C denique oraculorum apud veteres pr^diclionibus defumptis» 



Animsc hunians exiftenda, feu quod idem eft, fubftandam quandam 

 in c^rpore humano, a corpore tamen diftinflam, nec corporei quicquam 

 participantem , exiftere, ex eo concluditur , quod principium iliud ratio» 

 nale, quo exiftentiam originemque noftram coelef|em cogitamus, fcientias 

 fubtilifTimas , artes mechanicas , aiiaque interdum r^aturam rcrum ipfam fu- 

 perantia ac ftupenda comprehendimus,corpori foli> utpote materiac adfcribi 

 nuUo modo qiieat, cum hujus eftentia, ut di6lum, in extenftone tantum 

 confiftat, nec cogitatio ejufmodi alijs in corporibus deprehendatur, Spiriti» 

 busautem noftris animahbus fic diclis , eorumque per nervos ac mukulos 

 decerminato motui , occurftQni & colliftoni talem colligeu^i ac raiiocinandi 



vim 



