Co do Warszawy postrzegamy opadanie barometru od 3 Czerwca do 20 Lipca; 

 | snąć w tym czasie mniej mamy pary niż Europa zaeli. tak, że ciśnienie powietrzni. 

 | niekompensowane przez parę, maleje pod wpływem wzrastającego ciepła i przed- 

 i! stawia w tej porze ruch azyjatycki. 



Ciśnieniu pary przypisać należy, że w Islandyi, gdzie klimat jest czysto mor- 

 ski, krzywa, rucli roczny ciśnienia atmosfery przedstawiająca, posiada kształt 

 wręcz przeciwny jak w Azyi środkowej; dodać wszakże należy, że przyczynia się 

 I; do tego znakomicie i stan ciepłoty, który latem o wiele jest niższy, a zimową porą 

 [ wyższy na Atlantyku niźliw głębi lądów. Europa i pod tym względem, jako wy- 

 li brzeże starego lądu, stanowi przejście z jednej krańcowości w drugą; południowe 

 tylko jej kraje, zwłaszcza Włochy, przedstawiają niektóre odmiany z powodu spły- 

 wającego w górze do tych okolic powietrza rozrzedzonego latem w pustyniach 

 afrykańskich, a u dołu wiatrów etezyjskich. Jedno i drugie wytwarza tam latem 

 tpowietrze bardziej suche, aniżeli na pobrzeżach zachodnich. 



W Stanach Zjednoczonych Ameryki pn. prężenie pary wzrasta po zimie prę- 

 dzej niż w Europie, ztąd min. wiosenne tam się nie objawia. 



W kole biegunowem, przy niskiej temperaturze, prężenie pary zbyt jest małe, 

 iżby ruch barometru, od ciepła zależny zmienić mogło. 



Jakkolwiek ta teorya Bovego wyjaśnia napozór w sposób zadawalający wa- 

 hanie podwójne barometru tak w ciągu roku jak i doby, ważne atoli przeciw niej 

 zarzuty czyni uczony astronom Lamont. Takie pojmowanie rzeczy, jak chce mieć 

 Dove, stawia, powiada on, dwie alternatywy: albo należy prężenie pary przy po- 

 wierzchni ziemi uważać jako miarę ciężaru całej pary wodnej w atmosferze, albo 

 trzeba przyjąć, że prężenie pary w otwartem miejscu działa tak samo jak w środ- 

 ku szczelnie zamkniętym, którego ściany stanowią zawadę jej pierzchaniu. 



Pierwsze przypuszczenie jest niemożliwe, gdyż zmniejszanie się pary do góry 

 innemu podlega prawu niż zmniejszanie się ciężaru powietrza, a to z powodu zni- 

 żającej się temperatury. Lamont tedy oblicza, że w atmosferze nasyconej parą przy 

 temperaturze 10° C na powierzchni ziemi ciężar pary wodnej do granic atmosfery 

 równoważy mniej nawet niż 2 mm kolumny rtęciowej, gdy tymczasem Bove odciąga 

 od niej 9,16 mm , t. j. najwyższe prężenie pary przy 10° C. Jeśli podczas posuchy, 

 powiada dalej, wśród lata w dzień pogodny i spokojny, zwilżymy obficie po kilka- 

 kroć ziemię w miejscu gdzie psychrometr jest umieszczony, to przyrząd ten wskaże 

 niebawem prężenie pary o kilka millimetrów większe; kolumna jednak zawieszo- 

 nego tuż barometru nie zmienia się. Należałoby tedy podług teoryi Dovego przy- 

 puszczać, że ciśnienie całej masy powietrza suchego ponad przyrządem zmniejszyło 

 się o też samą ilość, o jaką prężenie pary wzrosło, t. j. o kilka millimetrów, co jest 

 rzeczą niepodobną. 



Druga alternatywa również jest niemożliwa. Jak tłok maszyny parowej nie 

 podnosi się przy ogrzewaniu, nawet najsilniejszem, skoro para ma wyjście, komuni- 

 kując się z powietrzem, tak samo prężenie rozlanej w powietrzu pary nie wywiera 

 działania na barometr, lecz podnosi jego kolumnę odpowiednio tylko do ciężaru 

 molekuł wodnych w parze zawartych. Jeśli ilość pary w powietrzu wymierzamy 

 kolumną barometry czną, to przypuszczamy, że prężenie pary ujęte w przestrzeni 

 zamkniętej, jaką jest próżnia barometyczna, równoważy pewnej kolumnie rtęci. 



