— 70 — 



I. O występowaniu i ułożeniu utworów miocenicznych w gubernii 

 Kieleckiej i Radomskiej. 



Łożyska soli kamiennej w Wieliczce i Bochni znajdują się śród skał mioce- 

 nicznych i osadów z wód morza powstałych, które występują także w powiatach 

 południowych gubernii Kieleckiej i Radomskiej. Osady nasze pod względem pe- 

 trograficznym i paleontologicznym są tak podobne do znajdujących się w G-alicyi. 

 iż niepodobna wątpić o ich współczesnem powstaniu. Wreszcie niezwracając nawet 

 uwagi na G-alicyją, to już we własnościach petrograficznych i sposobie ułożenia 

 osadów miocenicznych w gubernii Kieleckiej i Eadomskiój ujawniają się fakty, na 

 zasadzie których w tych tylko utworach należy się domyślać istnienia soli kamien- 

 nej. Pomiędzy niemi spoczywają wielkie złoża gipsu i glin zasolonych, na po- 

 wierzchni których wykwita sól, winnych znowu miejscach wytryskają źródła słone. 

 To samo wypada powiedzieć o nafcie, pokazującej się we wsi Wójczy śród glin nie- 

 bieskawych, niewątpliwie miocenicznych. W obec takiego stanu rzeczy, główne 

 zadanie badań polegać musiało na dokładnem poznaniu osadów miocenicznych i na 

 wniesieniu ich granic na karty topograficzne 1 ). 



Utwory trzeciorzędowe mioceniczne w gubernii Kieleckiej i Radomskiej leżą 

 głównie na marglach kredowych piętra senońskiego. Jednakże w części północno- 

 wschodniej zagłębia, a mianowicie na jego granicy północnej, około miasta Chmiel- 

 nika, osady Szydłowa, wsi Korytnicy i in., daje się widzić bezpośrednie stykanie 

 się tych utworów z osadami jurajskiemi, tryjasowemi, a nawet i dewońskiemi. 

 z czego wnosić można, że w tamtej stronie zagłębia, w czasie między osadzeniem 

 się utworów kredowych i miocenicznych, miało miejsce znaczne obniżenie się lądu. 

 Margle kredowe i spoczywające bezpośrednio na nieb utwory mioceniczne posia- 

 dają charakter niezwykły. W różnych miejscach, np. w parowach około wsi Racła- 

 wic i Niewiatrowic, ha prawym brzegu Nidy, a także u podnóża wzgórz gipsowych 

 między Pińczowem i Wiślicą, ukazują się utwory mioeeniczne, tak podobne pod 

 względem petrograficznym do raarglów kredowych, że trudno je od siebie odróż- 

 nić i zdaje się, jakoby pierwsze stanowiły dalszy ciąg ostatnich. Na podstawie 

 tego możnaby było utrzymywać, że na dnie morza, z którego się osadziły margle 

 kredowe, powstaA^ały bez żadnej przerwy osady mioceniczne. 



Inaczej wszakże ta rzecz się przedstawia, jeżeli względne wysokości pun- 

 któw, w których występują osady mioceniczne, są ze sobą porównywane. Wtedy 

 okazuje się. że osady te w jednych miejscach spoczywają u stóp pagórków kredo- 

 wych i wypełniają doliny, w innych znowu leżą na ich szczytach, a są miejsca 

 i takie, w których pagórki, złożone z marglów kredowych, są wyższe od wzgórz, 

 na wierzchołkach których osadziły się utwory mioceniczne. Mając to na względzie, 

 należy przyjąć, że przy końcu tworzenia się systemu kredowego, a przed począt- 

 kiem jeszcze powstawania formacyi miocenicznej, margle kredowe były przez wo- 



') Do badań tych były użyte karty topograficzne sztabu gieneralnego, skali największej, t. j 

 1 :4 2000. J. T. 



