— 71 — 



dy na różnych miejscach w znacznśj części spłókane, poczeni dopiero na marglach 

 pozostałych osadziły się utwory mioceniczne, które wypełniły wszystkie pod wodą 

 znajdujące się nierówności i ułożyły się wokoło pagórków kredowych, sterczących 

 wówczas nad powierzchnią morza w postaci wysp oddzielnych. 



Część zagłębia miocenicznego. leżąca na lewym brzegu Nidy. na południe od 

 Buska, składa się miejscami z osadów, niepokrytych utworami nowszemi. Z tego 

 powodu jest ona naj wdzięczniejszą miejscowością dla badań gieologicznyck: mnó- 

 stwo znajdujących się tam profilów pozwala najdokładniej poznać ułożenie 

 osadów miocenicznych względem siebie i marglów kredowych. 



Na prawym brzegu Nidy, przeciwnie, osady mioceniczne i kredowe są po- 

 kryte grubemi warstwami starszych napływów oraz gliny wapienno-piaszczystej 

 i tylko w niektórych miejscach ukazują się na powierzchni. Skały mioceniczne tam 

 występujące są zupełnie podobne do znajdujących się w południowej stronie Bu- 

 ska, na lewym brzegu Nidy, a stąd można przypuszczać, że one ocalały tylko na 

 niewielkich przestrzeniach; przestrzenie te jednak mogą być i większe, z powodu, 

 iż skały mioceniczne, po osadzeniu się na nich napływów starszych, były już po 

 części ochraniane od niszczącego działania wody i powietrza. Że w rzeczy samej 

 osady mioceniczne rozpościerają się pod utworami nowszemi na znacznie większych 

 przestrzeniach, są na to dowody i bezpośrednie. We wsi Tempoczowie. napółnoco- 

 zachód od Skalbmierza, jest wydobywany piaskowiec mioceniczny, który znajduje 

 się także w wielkich kawałach, posiadających krawędzie ostre, w glinie dyluwijal- 

 nej. Kawały piaskowca leżą w różnych kierunkach obok siebie, a przestwory mię- 

 dzy niemi wypełnia glina. Sposób taki znajdowania się piaskowca, zupełnie po- 

 dobny do tego, co widzieć można w kopalniach węgla kamiennego, po zawaleniu 

 się w nich stropu, pozwala utrzymywać, że tu również miało miejsce zapadnięcie, 

 pochodzące prawdopodobnie od wypłókania gipsu. Ponieważ glina, leżąca nad pia- 

 skowcem, wypełniła przestwory, które powstały po zawaleniu się pokładów, więc 

 warstwa jej musiała się przez to stać cieńszą, wskutek czego kawały piaskowca 

 ukazują się obecnie na powierzchni i zarazem służą za dowód, iż utwory mioceni- 

 czne spoczywają tam pod glinami dyluwialnemi. Do tego jeszcze należy dodać, że 

 roboty świdrowe, które były dokonywane w tej części zagłębia, wykazały na róż- 

 nych miejscach osady mioceniczne, ukryte pod utworami nowszemi. 



2. 0 utworach trzeciorzędowych podłóg badan Puscha i Zejsznera. 



Po ogólnych uwagach nad występowaniem i ułożeniem pokładów miocenicz- 

 nych, przystąpić mi teraz wypada do bardziej szczegółowego ich opisu, opierając 

 się w tym względzie naprzód na badaniach Puscha i Zejsznera. 



Pusch był pierwszym, który wydając na podstawie swoich obserwacyj mapę 

 gieologiezną Królestwa Polskiego, G-alicyi i okolic pogranicznych oznaczył na niej 

 także utwory mioceniczne gubernii Kieleckiej i Radomskiej. Na mapie tej, utwory 

 trzeciorzędowe przedstawiają dwie grupy: 



I. Wapień gruboziarnisty, odróżniany na: a) właściwy gruboziarnisty 

 i b) trroehowcowy (pizolitowy). Grupę tę Pusch uważa za współczesną z wapieniem 

 gruboziarnistym kotliny paryskiej, czyli za for macy ją eoceniczną, podług teraźniej- 

 szego stanu nauki. 



