były dosyć wysokie i urwiste, w zagłębiu zaś, położonem po prawej stronie tejże 

 rzeki, — niskie, jak o tem przekonałem się w dwu miejscach, około wsi Małoszo- 

 wa i Częstoszowic, na południe od Książa Wielkiego, w których znajdują się osa- 

 dy nadbrzeżne, złożone z piasków i marglów, zawierających liczne skamieniałości. 

 Wogółe brzegi morza miocenicznego po prawej stronie Nidy ocalały tylko w bar- 

 dzo małej części, gdyż składały się tam z marglów kredowych, ulegających łatwo 

 spłókaniu. I dlatego też brzegi fce nie były dostrzeżone przez poprzednich uczonych, 

 ponieważ nie dokonywali oni badań systematycznych, a tylko przy takich bada- 

 niach nie może być nic pominiętem. 



4. Zarys historyi poszukiwań soli kamiennej w guberni: Kieleckiej 



i Radomskiej. 



Przedstawiwszy budowę gieologiczną zagłębia miocenicznego gubernii Kie- 

 leckiej podług badań ostatnich, należy mi zwrócić się obecnie do ich strony prak- 

 tycznej: do oznaczenia stopnia prawdopodobieństwa znalezienia w tejże guber- 

 nii soli kamiennej. Sądzę jednak, iż kwestyja ta lepiej wyjaśnioną zostanie, jeśli 

 ją poprzedzę krótką historyją poszukiwań soli w południowej stronie kraju, ale po- 

 szukiwań dokonywanych tylko w bieżącem stuleciu, jako już opartych na poglą- 

 dach naukowych, chociaż niekiedy i mylnych. 



Pierwsze roboty poszukiwalne w teraźniejszem stuleciu, poruczone Ernestowi 

 Beckerowi, niemieckiemu nadradcy górnictwa, rozpoczęły się w roku 1818. Z po- 

 czątku były one dokonywane w okolicy Buska, w pobliżu miejsc, w których poka- 

 zują się źródła słone, w celu wynalezienia bogatszych solanek; prowadzono je 

 przeto we wsiach: Solcu, G-adawie, Owczarach i Szczerbakowie. W trzech pierw- 

 szych miejscach roboty wstrzymano w marglu kredowym, w ostatniem zaś— w wa- 

 pieniu jurajskim, na którym spoczywają utwory kredowe. Poszukiwania te nie zo- 

 stały uwieńczone wykryciem solanek bogatszych i dla tego Becker ze swojemi ro- 

 botami przeniósł się w okolicę bliżej położoną Wieliczki, a mianowicie do wsi Nę- 

 kanowic około osady Brzeska Nowego. W pobliżu rzeczonej wsi, na dnie Wisły, 

 przy lewym jej brzegu, jak wyżej już wspomniałem, znajduje się piaskowiec, wi- 

 dziany przy niskim stanie wody w rzece, który w historyi poszukiwań Beckera 

 odegrał nadzwyczajnie ważną rolę. Becker miał nadzieję, iż pod piaskowcem 

 wNękanowicach znajdzie łożyska soli, gdyż piaskowiec ten poczytywał za karpacki, 

 który według owoczesnych pojęć miał pokrywać sól kamienną w Wieliczce. Dzisiaj, 

 kiedy i w innych jeszcze miejscach gubernii Kieleckiej został znaleziony taki sam 

 piaskowiec jak nękanowicki, nie ulega najmniejszej AvątpIiwości, iż jest on utwo- 

 rem miocenicznym. Obecnie, rzeczą jest również pewną, iż piaskowiec karpacki 

 .przedstawia osad starszy, aniżeli łożyska soli w Wieliczce. Becker pozostając 

 wszakże przy rojeni zdaniu, na linii równoległej od brzegu Wisły, zapuścił świ- 

 der w Nękanowicach. Pobiedniku i Złotnikach. We wszystkich tych miejscach 

 ; otwór świdrowy przechodził przez piaskowiec i gliny, ale z powodu połamania się 

 j świdrów, Becker nie mógł piaskowca całkowicie przebić, a przeto był zmuszony 

 J zaniechać i dalszych robót. Wtedy obmyślił inny plan dla swoich poszu- 



