— 78 - 



kiwań, oparty na przypuszczenia, że piaskowiec karpacki tworzy zagłębie w doli- 

 nie Wisły i dlatego też oddalając się coraz więcej od brzegów tej rzeki, można 

 będzie znaleść wychodnię piaskowca i leżących pod nim łożysk soli kamiennej. Prze- 

 ciwko zdaniu temu wystąpili wszyscy owocześni specyjaliści, lec/, Becker cieszył się 

 naonczas tak wielkiem zaufaniem władz, że jego poglądy zostały przyjęte za pod- 

 stawę do dalszych poszukiwań soli. Becker więc oddalając się stopniowo na pół- 

 noco-zachód od brzegu Wisły zapuścił świder w sześciu miejscach, a mianowicie: 

 w Czernichowie, Wąsowie, Biórkowie Małym, G-oszczycach, Marszowicach i Zale- 

 siu. Z początku było postanowione, ażeby otwory świdrowe doprowadzić do 300 

 stóp głębokości; cztery z nich dosięgły zamierzonej głębokości, ale jeden w Czer- 

 nicbowie doszedł tylko do 115 stóp, a w Zalesiu dosiegnął nawet aż 500 stóp. 

 W żadnem z wymienionych miejsc, soli nie znaleziono; otwory świdrowe przecho- 

 dziły tylko przez gliny trzeciorzędowe, oraz gips i były przerywane w marglach 

 kredowych. Straciwszy nadzieję znalezienia soli w nieznacznej głębokości, Becker 

 powziął myśl szukania jej głębiej. Wtedy zaczął znowu utrzymywać, źe kiedy 

 w Biórkowie Małym był znaleziony pokład gipsu na 40 stóp grubości, to prowadząc 

 około tego miejsca dalsze roboty świdrowe, będzie można trafić na sól kamienną. 

 Na zasadzie tego, Becker zapuścił świder w Biórkowie Wielkim do głębokości 479 

 stóp, przebijając nim margle kredowe, lecz śmierć, która go zaskoczyła w r. 1836, 

 powstrzymała dalsze świdrowanie ! ). 



Po śmierci Beckera, roboty świdrowe były oddane Augustowi Kostowi i pro- 

 wadzone już nie na koszt rządu, ale prywatnego towarzystwa, na czele którego stał 

 bankier berliński, Mojżesz Moser 2 ). Piaskowiec w Nękańowicach. nie utracił swo- 

 jej pociągającćj siły i w poszukiwaniach Rosta, który także zapuścił tani świder, 

 przebił nim całą grubość piaskowca i na głębokości 680 stóp napotkał margle kre- 

 dowe, ale spodziewanego pokładu soli wcale nie odkrył. Wtedy Rost powziął nowe 

 pojęcie o sposobie znajdowania się łożysk soli w Wieliczce, na podstawie którego 

 zapuścił świder na większą jeszcze głębokość, na 1500 stóp i przebił nim osady 

 kredowe i jurajskie. Połamanie się przyrządów świdrowych wstrzymało wszakże 

 tę robotę, którą on chciał jeszcze dalej prowadzić 3 ). 



! ) Od roku 18 1 8 — 18 3 6 poszukiwania soli w południowej stronie Królestwa Tolskiego koszto- 

 wały rząd około 7 00000 zip., co na owe czasy było sumą bardzo wysoką. J. T. 



2 ) Kiedy skarb Królestwa nie mo'gł już większych wydatków ponosić, utworzyła się w r. 1836 

 spółka akcyjna do poszukiwania soli, która z Bankiem Polskim zawarła umowę treści następującej: To- 

 warzystwo ma szukać soli i eksploatować ją na własny rachunek, przyczem Bank Polski zastrzega sobie 

 prawo odkupu soli po 5 złp. za centnar. Umowa ma trwać lat 5 0, lecz gdyby po latach sześciu usiłowa- 

 nia towarzystwa nie zostały uwiericzone pomyślnym skutkiem, umowa rozwiązuje się. J. T. 



3 ) Towarzystwo do poszukiwania soli w Królestwie rolskicm, utworzone przez Mosera, nieosią,: 

 gnąwszy pomyślnego skutku rozwiązało się w roku 1840. Wtedy Bank Polski postanowił znowu kosztem 

 swoim poszukiwać soli w Ciechocinku; w tym celu zanominował Rosta dyrektorem tamtejszych wi radni 

 i wykonanie robót poszukiwalnych jemu poruczył. Wynikiem ich było wynalezienie tylko źródła bardziej 

 słonego od tych, z których się sól podówczas w Ciechocinku wywarzała. Lecz w roku 1 845 Bank także 

 wstrzymał się od dalszych poszukiwań. W rok później, a mianowicie na początku r. 1846, rząd otrzymał 

 nowy projekt poszukiwań soli w południowych stronach Królestwa Polskiego. Projektodawcą był Ludwik 

 Zojszner, który dowodził możliwości znajdowania się tam soli i nawet pewności jćj wynalezienia. Projekt 



