- 79 - 



Po ukończeniu poszukiwań przez Rosta, piaskowiec w Nękanowicach, który 

 był powodem tak licznych i kosztownych robót świdrowych, został do tego stopnia 

 później zapomniany, iż Zejszner w pracach swoich wcale o 'nim nie wspomina, 

 i dlatego należy przypuszczać, że o jego nawet istnieniu nie wiedział. Zejszner 

 w swoich poszukiwaniach soli, prowadzonych od roku 1857—1859, kierował się 

 tylko obecnością, glin niebieskawo-szarych, na powierzchni których wykwita sól. 

 Gliny te znajdują się w różnych miejscach, a między innemi w dolinach rzek Szre- 

 niawy i Nidzicy i są bardzo podobne do glin otaczających sól w Wieliczce. Zej- 

 szner równając gliny kieleckie z wielickiemi, postanowił szukać soli w okoli- 

 cach Proszowic, Skalbmierza i Działoszyc; soli jednakże nigdzie tam nie znalazł, 

 chociaż otwory świdrowe przechodziły przez całą grubość osadów miocenicznych 

 i sięgały marglów kredowych. Po takiein niepowodzeniu, Zejszner zaniechał dal- 

 szych poszukiwań w gubernii Kieleckiej, gdyż nabrał przekonania, że sól tam 

 znajduje się tylko w glinach i w bardzo małej ilości, wystarczającej zaledwie do 

 powstawania słabych solanek i do wykwitania soli na powierzchni glin '). 



Myśl odnalezienia soli w zagłębiu miocenicznem gubernii Kieleckiej, po nie- 

 udanych poszukiwaniach Zejsznera na długo pogrzebaną została. Pierwszym, który 

 ! ją znowu wskrzesił, był p. Targowski, właściciel majątku Ossoli, w powiecie San- 

 domierskim. Do tego został pobudzony jużto samą nazwą swojego majątku, jużto 

 'zjawiskiem, iż w jednem miejscu, podczas pogody po długotrwałych deszczach, 

 wykwita na powierzchni sól. Pan Targowski prowadził u siebie poszukiwania soli 

 i do głębokości 280 stóp, przebijając świdrem gliny dyluwijalne, a prawdopodobnie 

 |i trzeciorzędowe, które uważał za podobne zupełnie do glin wielickich. 



5. 0 możliwości znalezienia soli kamiennej i o źródłach nafty 

 w gubernii Mieleckiej. 



Porównywaj ąc położenie miejsc, w których dotychczas była poszukiwana sól, 

 z liniją brzegów morza miocenicznego i z rozmieszczeniem w niem utworzonych 

 osadów, nasuwa się kilka uwag nad powyższemi poszukiwaniami, a mianowicie: 



1) Poszukiwania te były na zasadzie różnych przypuszczeń prowadzone 

 tylko w miejscach blisko położonych od środka zagłębia, t. j. śród osadów, utwo- 

 rzonych nie przy brzegach, lecz w oddalonych od nich częściach morza. 



2) Jakkolwiek niektóre otwory świdrowe, zrobione przez Beckera, jak np. 

 we wsi Zalesiu, znajdowały się na krańcach zagłębia, ale w takich znowu miej- 

 scach, gdzie brzegi morza miocenicznego nie posiadały warunków sprzyjających 

 powstawaniu pokładów soli, z powodu braku tamże spokojnych i głębokich zatok. 



ten wszakże był wówczas przez rząd nieprzyjęty. Zejszner, niezraziwszy się odmową, w roku 185 7 wy- 

 stąpił z drugim projektem, na który się już rząd ostatecznie zgodził; poszukiwania więc soli, od lat 

 dwunastu zaniechane, na nowo rozpoczęte zostały. J. T. 



') Poszukiwania soli przez Zejsznera kosztowały rząd Królestwa Polskiego prawie 2 0 000 0 złp. 



J. T. 



fi 



I 



