- 81 - 



istniała w okresie miocenicznym głęboka i spokojna zatoka, w której miało miej- 

 sce siłne parowanie, a pochodzącą stąd stratę wody wynagradzał przypływ jej 

 z morza otwartego. Czy takie samo parowanie miało miejsce w którejkolwiekbądź 

 z zatok niiocenicznyck, jakie wchodziły pomiędzy osady starsze gór Kielecko-San- 

 domierskich, tego na pewno powiedzieć nie można, ale wszakże rzeczą jest nie- 

 wątpliwą, iż w całej gubernii Kielecki ej niema utworów, równie analogicznych z osa- 

 dami wielickiemi, jak w przytoczonych zatokach. Zatoki te są więc miejscami, 

 które najwięcej zalecane być winny dla przyszłych poszukiwań soli, gdyby one miały być 

 dokonywane. 



Oprócz powyższych faktów, są jeszcze i inne dane, które pozwalają przy- 

 puszczać, iż część najlepiej zachowanych osadów miocenicznych może ukrywać 

 w sobie łożyska soli kamiennej. Źródła słone w okolicy Buska wypływają z mar- 

 glów kredowych, w miejscach otoczonych częściami niewielkiemi gipsu i innych 

 spodnich miocenicznych utworów. Lecz z marglów kredowych wypływają pospo- 

 licie źródła wód słodkich, a niekiedy takie same źródła wychodzą nawet i ze zna- 

 cznie większych części gipsu, jak np. we wsiach Skorocicach i Winiarach; opiera- 

 jąc się na tern, można więc przypuszczać, iż woda w źródłach, znajdujących się 

 około Buska, staje się słoną nie w marglach kredowych i nie w małych także czę- 

 ściach gipsu. Tu wspomnieć jeszcze należy, że ilość wody, dostarczana różnemi 

 czasy przez źródła słone, była bardzo stała; tegoby zaś nie było, gdyby one prze- 

 nikały nieznaczne tylko części gipsu, ponieważ wtedy wypływałyby z warstw nie- 

 głęboko leżących, a więc byłyby źródłami, w których ilość wody ulega ciągłym zmia- 

 nom. Stała zatem ilość wody w źródłach słonych około Buska przekonywa, iż one 

 pochodzą ze znacznie większych głębokości i przypływają z miejsc bardziej odle- 

 głych. Zdanie to uzasadnia do pewnego stopnia i rozmieszczenie punktów, w któ- 

 rych się pokazują źródła w Busku. Źródła słone znajdują się tam w dolinie, a na 

 stokach pagórka, otaczającego od strony północnej dolinę, wypływają źródła wo- 

 dy słodkiej. Widocznie woda atmosferyczna, która przenika warstwę marglów kre- 

 dowych w pagórkach otaczających dolinę, nie dochodzi do jej dna w znacznej swo- 

 jej części; to znaczy, że źródła słone jeśli są nawet zasilane przez wodę, przenika- 

 jącą sąsiednie, wyżej położone pokłady, to tylko w bardzo małym stopniu; przy- 

 puszczenie zatem, iż wypływają one z miejsc bardziej oddalonych, znajduje tu nie- 

 i małe potwierdzenie. Słowem, z uwagi na warunki, przy których pojawiają się 

 ! źródła słone, można ostatecznie utrzymywać, iż źródła te mogą czerpać sól z wiel- 

 kich i dobrze zachowanych pokładów miocenicznych części północno-wschodniej, 

 'zaczynającej się o cztery wiorsty na północ od Buska. 



Przechodząc nakoniec do nafty we wsi Wójczy, winienem naprzód zazna- 

 czyć, iż gliny smolne (bitumiczne), z których ona wypływa, leżą nie na wapieniu 

 trzeciorzędowym, jak to jest bezzasadnie utrzymywane, ale na marglu kredowym, 

 tworzącym pagórek otoczony glinami trzeeiorzędowemi. Niektóre szyby, wykopane 

 z polecenia p. Popiela, doszły do marglu i przekonały, iż skała ta jest niewątpliwie 



Pam. Fiziyj. 



