skowca, stają się gliniastemi, przyjmują zabarwienie szare, po zwietrzeniu zaś 

 żółte, przyczem skamieniałości Heter ostegina znikają, a w zamian ich za- 

 czynają się ukazywać O s t r«e a C o c h 1 e a r i znaczna ilość małych t e r eb r a- 

 t u 1. Pokład ten przykrywa warstwa 14-to calowa żółtej plamistej gliny wapien- 

 nej w zgodnem z nim ułożeniu, na której znów leży warstwa 28 calowa takiejże 

 gliny, ale szarej. Glina zawiera w sobie skupienia gipsu krystalicznego barwy 

 eienmo-szarej, mające w średnicy 28 cali (oddzielne kryształy dochodzą do 10 cali 

 długości) i takiejże wielkości skupienia brunatnego i twardego marglu z ubarwie- 

 niem współśrodkowo-pręgowatem. Godnem jest uwagi, że skupienia gipsu i mar- 

 glu nie znajdują się w samych warstwach powyższych glin, lecz przecinają płasz- 

 czyznę ich wzajemnego stykania się '). Winnych częściach parowu gips krysta- 

 liczny ukazuje się w postaci oddzielnego pokładu. 



Wapienie trzeciorzędowe gub ernii Kieleckiej, podobne do piaskowców, 

 były wybornie opisane przez Puscha 2 ) pod nazwą Sandiger G-rob- 

 k a 1 k. Pusch równa je z wapieniem gruboziarnistym paryskim i uwa- 



8 ża skamieniałość Heter ostegina costata, znajdującą się w pewnych od- 

 mianach naszego wapienia, za Nummulina d i s c o rb i f o r m i s 3 ). Odmianę 

 średnio-ziarnistą tego wapienia, która osadziła się na głębokości sprzyjającej 

 rozwojowi Heter ostegina, Zejszner nazwał wapieniem heterosteginowym, 

 od często znajdującego się gatunku Hete r ostegina Puschii Z e j s z. 4 ), 

 i poczytywał go za skałę bardzo charakterystyczną dla osadów trzeciorzędowych 

 w Królestwie Polskiem 5 ). 



Tymczasem podobne odmiany Wapieniów, składające się z mniój lub więcej 

 poobcieranych szczątków organicznych, znajdują się także w kotlinie wiedeńskiej 

 (Sandstein von Margarethen), gdzie z powodu swojego rozpościerania się są 



( w związku z typowym wapieniem litawskim i stanowią jego tylko odmianę °). 



Odmiany ziemiste wapieni około Niewiatrowic swoją fauną i charakterem pe- 

 trograficznym zbliżają się do glin marglowatych z Racławic i Częstoszowic, a zatem 



') Płaszczyzna stykania się wapienia szarego z Terebratula z glinami jest pokryta cienką; war- 

 stewką węglanu wapnia (pierwszym produktem osadowym przy zgęszczeniu wody morskiej), przez co staje 

 się białą i przepełnioną niewyraźnemi odciskami prążkowatych pektenów, ktdre się różnią od znajdujących 

 się w wapieniach i najwięcej przypominają Peeten scabridus Eich., w tern znaczeniu, jakie mu nadaje 

 Reuss w swoim opisie fauny Wieliczki. Forma ostatnia często się zdarza w Królestwie Polskiem w pia- 

 skach sarmackich z Eiwilia Podolica. 



2 ) Pusch: Geognostische Besch. v. Polen. 1836, str. 4 53 — 4 54. 



3 ) Pusch: 1. c. str. 54 8. 



4 ) Zejszner: O miocenicznych gipsach i marglach w południowo-zachodnich stronach Królestwa 

 Polskiego. Warszawa, 186 2. 



5 ) Drobno-ziarnistych i ziemistych odmian tych wapieni, Zejszner widocznie nie zaliczał do wa- 

 pienia heterosteginowego, ponieważ nic nie Wspomina o wapieniach, występujących około wsi Łabędzia 

 i Niewiatrowic i odznaczających się bogactwem szczątków pektenów; znajdującą się zaś w swojej kolekćyi 

 skamieniałość Ostrea Cochlear Poli z ostatniej miejscowości, uważał on za gatunek kredowy Ostrea ve- 

 sicitlaris Brong., z którą ona rzeczywiście ma wiele podobieństwa. 



6 ) Fuchs: Geologisehe Uehersicht der jiłngeren Tertiarschichten des Wiener Beckeas. Fiihrer zu 

 1 den Excursionen der Deutsch. Geol. Gesellsch. Wien, 18 7 7. 



Pam. Fizyj. 



13 



