w 104 - 



przejścia w gliny łupkowe i wapienne '); te ostatnie również jak i szląskie zawie4 

 rają ślady soli 2 ), siarkę rodzimą 3 ), skupienia twardego marglu (wieś Łabędź) 4 ) ) 

 i często przedstawiają odmiany z wejrzenia podobne do skał dyluwijalnych 5 ). Naj-I 

 większa grubość osadów trzeciorzędowych górnoszląskick' 5 ) dochodzi do 700 stóp! 

 a w otworze świdrowym nękanowickim do 680 stóp. 



6. Kwesty ja soli kamiennej. 



"Wobec zupełnego podobieństwa naszych i górnoszląskich osadów trzeciorzęf 

 dowyeh, przy rozwiązywaniu miejscowej kwestyi soli, powinniśmy mieć zatem na 

 uwadze wszystkie istniejące dane, dotyczące zawartości soli w osadach trzeciorzęJ 

 dowycb na Szląsku Górnym. Cała przestrzeń, którą zalegają osady trzeciorzędo-J 

 we górnoszląskie, została bardzo starannie poznana zapomocą otworów świdroj 

 wych i szybów poszukiwalnych, wykonywanych po większej części dla zbadanie! 

 skał głębiej położonych, a należących do systemu tryjasowego i węglowego, przjl 

 czem wielokrotnie znajdowano małą zawartość soli w warstwach gliny 7 ), ale na| 

 pokłady soli kamiennój nigdzie dotychczas nie natrafiono. 



Ponieważ część północna i południowa obserwowanego obszaru, jak to wida| 

 na załączonej mapie, różnią się cokolwiek między sobą charakterem gieologicznymjj 

 to przy rozważaniu kwestyi soli, właściwszem będzie podzielić obszar tenliniją ide- 

 alną, poprowadzoną przez wieś Baranów (na granicy galicyjskiej) i osady Pro] 

 szowice, Skalbmierz i Wiślicę, na dwa pasy i w nich rozpatrzyć się oddzielnie 

 W pasie, leżącym ku północo-zachodowi od tej linii, spotykamy bardzo często wy j 

 chodnie skał trzeciorzędowych; skały te albo jawnie spoczywają na marglu kredo- 

 wym, albo też ten ostatni występuje na powierzchnię w nieznacznej od nich odle-| 

 głości. Ani źródeł solnych, ani wykwitów soli nie widać w tym pasie, a przeto na-| 

 dzieją znalezienia soli w tamtejszych osadach trzeciorzędowych jest pozbawiom 

 wszelkiój faktycznej podstawy. Pas, leżący ku południowemu wschodowi od wypro-i 

 wadzonej linii, jest ubogi w wychodnie skat trzeciorzędowych, jakkolwiek przy- 

 puszczać można istnienie tych skał na całej przestrzeni pod nadzwyczajnie grubd 

 warstwą dyluwijalną, co wreszcie potwierdza znaczna liczba otworów świdrowych 

 niektóre z nich, np. w Nękanowicach, Borkowie Małym i Proszowicach, przebiwszy 

 całą masę osadów trzeciorzędowych, doszły do głębiej leżącego marglu kredowego 

 Rezultat tych wszystkich robót poszukiwalnych, prowadzonych różnemi czasj 

 w ciągu niemal całego stulecia (od r. 1788 do 1860) i kosztujących rząd, nielicząi 

 wydatków poniesionych przez towarzystwa prywatne, około 150 tysięcy rubli, byj 



*) Roemer: Geol. v. Oberschl. str. 38 9, 3 90. 



2 ) Tenże: 1. c. „ 3 7 2. 



3 ) „ „ 386. 



4 ) „ „ 390. 



5 ) „ 371. 



6 ) „ . „ 372. 



7 ) „ » 372 - 



