— 112 — 



leży wapień litograficzny i kredowy, blisko granic wapieni jurasowyoh i opoki 

 czyli wierzchniego ogniwa formacyi kredy. Tak form acyj a kajprowa jak iformacyja 

 Jura ma warstwy prawie poziome, na 2 do 3 stopni ku wschodowi lub południowo- 

 wschodowi pochylone. Następstwo pokładów, posuwając się ku wschodowi, odpowiada 

 zupełnie względnemu ich wiekowi, skąd wnioskować można, jak na sobie leżą ogni- 

 wa formacyi Jura. Daje się to widzieć w wielu miejscach na Avzniesionym grzbie- 

 cie, rozciągającym się pomiędzy Bzowem a Choruniem, mniej wyraźnie w Jasnej 

 Górze Częstochowy, w okolicy pomiędzy Wal enczewem a Wilkowieckiem, w Danko- 

 wie i w Wieluniu. Poziomo także leżą ogniwa formacyi kajprowój, jak w łomie ka- 

 mieni przy Nowój-Wsi niedaleko Myszkowa, gdzie pod czerwonemi iłami leżą 

 białe wapienie, niżej zaś przegrodzony zielonym i czerwonym iłem istnieje konglo- 

 merat wapienny. W Porębie Mrzygłodzkiej wśród czerwonych iłów, leżą pokłady 

 drobnoziarnistego piaskowca. Niejasnem jest, jak się zachowują krystaliczne ziar- 

 niste dolomity w Hucie szklanej. Niezawodnie spoczywają one pod czerwonemi 

 iłami. Pomiędzy Łazami (stacyja kolei żelaznej) a Nową-Wsią stykają się te dwie 

 formacyje na przestrzeni 4 do 5 mil; wzdłuż kolei płynie Warta i formacyja Kajpru 

 przenosi się często na prawy bok rzeki, lecz pomimo najstaranniejszego zwiedza- 

 nia tej linii nie udało mi się znaleść punktów, gdzieby wyraźnie widać było zet- 

 kniecie Kajpru z Jurą. Czerwone iły i dolomity sięgają, aż pod wzniesienia ogniwa 

 oksfordzkiego w Blanowicach; dalej na wschód w lesie Michałowskim, aż prawie 

 pod szczytem grzbietu, gdzie są czarne iły kellowejskie, znajdują się żwiry, stano- 

 wiące wierzchnie ogniwo Kajpru, lecz ani w Blanowicach, ani w lesie Michałówki, 

 choć sie tu te dwie formacyje stykają, nie widać która z nich istotnie leży na 

 drugiej. 



Właściwe okoliczności wpłynęły na utrudnienie poznania stosunku tych 

 dwu formacyj; piaski i żwiry stykają się z czerwonym iłem, na obie skały łatwo 

 wpływają zmiany powietrza, deszcze rozrabiają iły, wody uprowadzają i przyno-. 

 szą piaski, które zmieniając łatwo położenie zakrywają swój stosunek do iłów. Na 

 całej przestrzeni od Łaz doNowej-Wsi nie mogłem oznaczyć, czy piaski czy czarne 

 iły leżą na wierzchu, albo czy dawniejszą jest formacyja czerwonych iłów i pia- 

 sków, ezy czarnych iłów kellowejskich. Na domiar trudności czerwone iły i piaski 

 nie zawierają żadnych wyraźnych szczątków organicznych. Wprawdzie czerwone 

 iły otaczają wokoło wapienie i dolomity tryjasowe pod Olkuszem i przy Ckrusz- 

 czobrodzie. Pusch uważał je za należące do formacyi Jura, odpowiadające może 

 ogniwu zwanemu C o r n b r a s h, lecz na to nie daje żadnego innego dowodu, nad 

 czerwoną barwę. Roemer w przyległym Szląsku w tymże osadzie wymienia ska- 

 mieniałości, jak: żebro jaszczura Nothosaurus m ira'bilis a później 

 Ester i a minima, dowodzące, iż ten osad odpowiada Kajprowi; mnie się nie 

 udało znaleść żadnego szczątku organicznego, mogącego rozstrzygnąć rzecz tę za- 

 wiłą- Wnioski wyprowadzone ze znalezienia żebra, nie są zbyt pewne, podobne 

 muszle do E s t e r i i znajdują się w ogniwie kellowejskiem. Przy Porębie Mrzy- 

 o-łodzkiej, w Mrzygłodzie, Zawierciu obszernie rozwinęły się czerwone iły, w wio- 

 sce Kers"nli jakby klinem tkwią czarne iły kellowejskie, zawierające pokłady ila- 

 stego sferosyderytu z charakterystycznemi skamieniałościami, jak: Belemni- 

 tes c al 1 o v i e n s i s, hastatus, Rhynclionella v ar i a n s itd. Łatwo ; 



