— 117 



ski trzeciorzędowe okrywają biały wapień Jury (i, pomiędzy Jaworznikiem. Żar- 

 kami, Wysoką, Lelowską, Przybyszowem i Clioruniem. 



Z tego spostrzeżenia wynika, że wymienione grzbiety, okrywszy się piaskow- 

 cami, zostawały zapewne w związku z piaskowcami pod Książem Małym, stanowią- 

 cemi w Szańcu część miocenowej formacyi i zostały wzniesione, nim z północy 

 napłynęły na krach lodowych szwedzkie granity. Granity jednak sięgają jeszcze 

 dalej na południe, są bowiem przy Glewicach na Szląsku, przy Krzeszowicach, 

 w Swoszowicach i Mogilanach pod Krakowem. 



Po tych ogólnych uwagach nad wiekiem i charakterem skał, zawartych po- 

 między Wieluniem a Olkuszem i Szklarami, opiszę niektóre pojedyńcze miejscowo- 

 ści, które zbadałem. Na szczególną uwagę zasługuje dolina Olkuska, zawarta po- 

 między pagórami białego wapienia jurajskiego. Począwszy od Mazańca stanowi 

 ona półkole opasane wioskami: Parcze, Pomorzany, Klucze. Kodaki, Grabowa, 

 Niegowonice. Gdziekolwiek tylko znaczniej odsłaniają się białe wapienie, tam po- 

 kazują się spodnie wapienie ogniwa a. 



W Kluczach ukazuje się tylko biała Jura /?. 



Hodaki. Szereg ogniw formacyi Jura występuje przy tej wiosce, leżącej w sze- 

 rokiej dolinie: 1. Od wschodu otaczają ją wysokie grzbiety, składające się z bia- 

 łego warstwowego wapienia Jury fi, od zachodu są niższe pagórki z podobnegoż 

 wapienia. W wyższym końcu Rodaków pokazują się starsze ogniwa formacyi Ju- 

 ra, a w niższym czerwone iły kajprowe. Grzbiety odgraniczające ze wschodu doli- 

 nę Rodaków, zwane Gołębieniec i Swinioszka, około 200 do 300 stóp nad poziom 

 doliny wzniesione, składają się z wapienia podzielonego na niezbyt grube warstwy 

 od '/2 do 3' i 5 stóp. Miąszość tego wapienia wynosi około 200 stóp. 2. Margle 

 jasno szare z pokładami marglowego wapienia. Prawie. u stóp tej doliny wyżój nad 

 dworem na roli Kamionka, założoną jest kopalnia, z której dobywają margle dla 

 ulepszenia roli. Łom ten opiszę jak jest obecnie odsłonięty. Poczynając od wierz- 

 chu leżą w nim na sobie następujące pokłady: 



a Piasek grubości 3'. 



b Rumowisko wapienne, poprzecinane głębokiemi szczelinami, w części wy- 

 pełnionemi piaskiem, powlekającym całą tę dolinę i pagóry. 



c Margiel czerwony z wydzielonemi twardemi ułamkami, '/ 2 stopy. 



d Margiel jasno szary 6 1 . 



e Margiel zielonkowato szary 2'. 



f Margiel szary z wydzielonemi warstwami marglowego wapienia '/ 2 do 3 A 

 stopy grubemi, tejże barwy. 



Margle te, wraz z wapieniami, mają zupełne podobieństwo do białego mar- 

 glu w Alpach Wirtemberskich, który Quenstaedt nazywa białą Jurą a, jednakże 

 charakterystycznej skamieniałości T e r e b r a tu 1 a impressa nie można tu 

 było odkryć, jakkolwiek uwarstwienie skał zupełnie stwierdza położenie tego od- 

 działu. W pewnój odległości znajduje się: 



3. Gruboziarnisty piaskowiec brunatnawej barwy, okrywający wyższą część 

 roli; bezwątpienia należy on do warstwy kellowejskiej, którą przy Hutce Kanki 

 opiszemy. 



4. Ił jasno brunatny. 



