pomiędzy Bzurą a Nerem, gdzie leży rozdział wód pomiędzy brzegiem Odry i Wi- 

 sły, bez śladu jakiegoś pasma wzniesień, lecz poprostu w bagnisku i obie kotliny 

 wodne łączą się z sobą przez mały, bardzo nieznaczny kanał około Łęczycy, od 

 miasteczka Parzęczew w kierunku od Pd. ku Pn. ciągnie się pasmo słabych źró- 

 deł solnych przy miastach Wielka Wieś, Sliwnik, Małe Solce, którego ciąg daLzy 

 od Łęczycy dalej ku północy jest wskazany przez podobne słabe źródła solne pod 

 Wiłczkowicami, Dąbrowicą, Kowalem, około Zgłowiączki i Janiczewa niedaleko 

 Lubrańca aż do solanki ciechocińskiej pomiędzy Raciążkiem a Toruniem. Ponieważ 

 zaś wszystkie te źródła nie mogą brać początku w warstwie napływowej, a także 

 nie w sinej glinie z węglem brunatnym, która występuje na brzegu Wisły od Do- 

 brzynia aż do Zakroczymia, pod Kowalem i w okolicach Łęczycy pod ziemią orną 

 i gliną, a otwory świdrowe około Ciechocinka wykazują, że tamtejsze solanki wy- 

 tryskają ! ) ze zbitego i oolitycznego białego wapienia jurajskiego pokrytego 70 

 stopową warstwą piasku spływającego lub sypkiego ; więc mamy stąd prawo 

 wnieść, iż: 



1- o Wapień jurajski prawdopodobnie tworzy bez przerwy podkład na- 



pływów od dolnśj Pilicy aż do Ciechocinka. 



2- o Że wszystkie źródła solne od Ciechocinka aż na południe od Łę- 



czycy, muszą mieć swój początek w formacyi solnej położonej 

 w samej formacyi jurajskiej albo też pod nią. 

 Jeśli przeciągniemy łiniją prostą od Pritzowa pod Caminem aż do Ciecho- 

 cinka, to przetnie ona pasmo pomorskie mniej więcej około jeziora Tempelburg. 

 W skutek tego wapień jurajski fritzowski będzie leżał na stronie północnej, a wa- 

 pień jurajski ciechociński na południowej stronie drugiego pasma, które od Hol- 

 sztynu aż do wyżyny Waldajskiej oddziela kotlinę bałtycką i jej wybrzeże od da- 

 lej leżącej' równiny. Miałożby to pasmo, ciągnące się pomiędzy Odrą i Dźwiną, ze 

 stromym północnym ku morzu bałtyckiemu zwróconym stokiem, nie być produktem 

 wyniesienia niżej leżących mas oolitowych? Miałożby ono nie oznaczać najstarsze- 

 go brzegu południowego morza Bałtyckiego, jeżeli wyniesienia lądu stałego tak 

 często dokonywają się równolegle do linii brzegowej a na brzegach jezior, leżących 

 obok siebie w zwartym często szeregu, na wysokości tego pasma leżą największe 

 i najliczniejsze głazy granitowe, które będąc przeniesione na odłamach lodu ze 

 skandynawskiej północy, tutaj właśnie przy tern stroniem wybrzeżu naprzód osiąść 

 musiały ? 



Założywszy, iż wapień jurajski, wynurzający się na brzegach Pilicy pod Ino- 

 włodzem i przewiercone pod Ciechocinkiem tuż pod piaskiem jego warstwy należą 

 do tej samej grupy formacyi, jasno zrozumiemy, że formaeyja ta od Pilicy 

 ku morzu tworzy basen zapadły, bardzo płaski, albowiem gdy powierzchnia wody 

 w Wiśle pod Warszawą wyniesiona jest około 225 stóp parys. nad poziom morza 

 Bałtyckiego, to wychodnia wapienia jurajskiego pod Inowłodzem leży na wysokości 

 około 340 stóp a powierzchnia Wisły pod Ciechocinkiem około 100 stóp nad 



! ) Należy porównać dane specyjaine w moim Gieognostyeziiym opisie Polski. Cz. II, str, 2 6 3 

 do 2 7 3, 



