— 133 



poziom morza. Powierzchnia zaś wapienia jurajskiego, leży tu około 40 stóp pod 

 poziomem Wisły, a więc poziom wyższych warstw poci Inowłodzem jest wyższy od 

 poziomu pod Ciechocinkiem 340 — 60 = 280 stóp. co przy prostolinijnej odległo- 

 ści obu punktów, wy no szącój 24 mil niemieckich, daje tylko bardzo nieznaczne 

 j pochylenie. 



Że zaś wapienia jurajskie z pod Fritzowa, Ciechocinka i Inowłodza, 

 o których już teraz napewno wiemy, iż stanowią podkład wielkiej równiny pomię- 

 I dzy północnym krańcem gór sandomierskich a morzem Baltyckiem należą, rzeczy- 

 wiście do tej samej grupy pokładów oolitowych, a mianowicie do górnego oolitu 

 ; i coralragu w białej -Jurze, uważać należy za rzecz prawie pewną. Wapień fryców - 

 j ski na Pomorzu złożony z warstw oolitycznyck, marglistych i zbitych, bardzo bo- 

 [ gaty w skamieniałości, został na zasadzie tych ostatnich dokładnie zbadany przez 

 ! Klódena l ) i Kómera 2 ). Ostatni uznaje górne warstwy za wapień portlandzki, 

 a resztę za coralrag i sądzi, że osad frycowski należy jeszcze do systemu wodnego 

 i jurajskiego. Kloden chciał tylko z początku jedne małą część wapienia frycowskie- 

 go uważać za coralrag resztę zaś zainferior oolitei odróżnić pośrednie 

 l warstwy pomiędzy nim a coralragiem; gdy jednak w roku 1834 poznał je naocznie, 

 | cofnął swoje zdanie i oświadczył, że skamieniałości przemawiają przeważnie za 

 ■ coralragiem a mianowicie za takiemi warstwami, które w Niemczech północno-za- 

 chodnich nazwano górnym coralragiem, że górne pokłady marglu odpowiadają za- 

 | pewne wapieniowi portlandzkiemu, że natomiast te skamieniałości, które gdzie- 

 indziej, jak pod Fritzowem, występują jednocześnie w górnych i dolnych war- 

 stwach jurajskich, nie upoważniają do zaliczenia jednój części frycowskiego wa- 

 1 pienia do i n f e r i o r - o o 1 i t e. 



Rozważając wykazy skamieniałości podane przez obu powyższych uczonych, 

 widzimy,, że obecność wapienia portlandzkiego nie jest jeszcze należycie dowie- 

 dzioną, albowiem pomiędzy przypisanemi mu skamieniałościami, napotyka się tak- 

 I że Terebratula biplicata, bardzo często przytrafiająca się w Jurze san- 

 1 domierskiój w białym coralragu, a nadto, żeTrichites (P inna ampli a), 

 podobnież napotyka się tam bardzo często, głównie w wyraźnych oolitach grupy 

 coralragu. Mała ilość korali w wapieniu frycowskim nie zdaje mi się również być 

 dostateczną przyczyną niezaliczania go do coralragu, albowiem rozdział korali 

 w u ej skale nie jest nigdzie zupełnie jednostajny. Tak ograniczone miejsce wystę- 

 powania, jak pod Fritzowem. wogóle nie nadaje się do przeprowadzenia porówna- 

 nia aż do małych, często miejscowych, poddziałów danej grupy formacyj. Wi- 

 doczna zresztą z moich dotychczasowych dowodzeń, iż wapień frycowski ma za- 

 pewne ściślejszy związek podziemny z polsko-baltyckiem zagłębiem oolitowem, ani- 

 żeli z systemem wapienia wesarskiego, jak to mniemał Roemer. 



Wapienia jurajskiego ciechocińskiego, znanego tylko z otworów świdro- 

 wych, nie można, naturalnie, tak dokładnie oznaczyć jak frycowskiego,. Z rejestrów 

 świdrowych i z prób z otworu nr. II z głębokości 168 do 533 '/ a stóp polskich, które 



') W Karstena Archiv. v. Minerał, etc. T. VII, str. 113 i nast. i T. X. str. 627 i nast. 

 2 ) W LeoDharda i Bronna Neu. Jabrb. der Min, 1837, str. I 8 7. 



