słoną. Właściwe jednak słabe solanki ukazują się naprzód nad Niemnem, a miano- 

 wicie zaczynając od południa '): 



l-o Pod wsią Druskieniki w starostwie Przewałki o 3'/ 2 mili na północ 

 od Grodna, na prawym brzegu Memna. w gubernii Grodzieńskiej. 

 Ta, podobnie jak i kilka innych solanek nad brzegami Niemna, za- 

 wiera w 96 uncyjach wody 510 gran części stałych, z których przy- 

 pada 251 czyli V 2 pet. na sól kuchenną, 180 na chlorek wapnia, 22 

 na siarczan magnezu i 16 na gips. 



Potem od Merecza na lewym brzegu Niemna, druga solanka przy 

 wsi Wazbudzie, w parafii Sereje, w powiecie Sejneńskim, gubernii 

 Augustowskiej, niedaleko od miasta Niemonajcie, które jednak 

 leży na prawym brzegu Niemna; solanka ta, o której podał wiado- 

 mość Jundziłł w 1792 r., zawiera według analiz byłego prof. chemii 

 w Wilnie Sartorisa (? Ii.) 4 / I0 % soli. 



3- o Trzecie źródło ukazuje się o milę od Pren na wschód, w Birszta- 



nach, na prawym brzegu Niemna w gubernii Wileńskiej i zawiera 

 według Jundziłła V 240 część soli. Jeszcze o 2*/ 2 mil dalej na 

 wschód od Pren na drodze do Trok leży 



4- o Solanka pod Stokliszkami na łące zwanej „żupką" (t. j. małą sali- 



ną) z '/ 2 % soli. 



5- o Na północ od Kowna pod Łabanowem nad rzeką Niewiażą leży 



5-te źródło z wielkim procentem soli, a jeszcze dalej na północ 

 w mieście Janiszki w okręgu Szawelskim o 2 tylko mile od granicy 

 Kurlandzkiej; wszystkie wody studzienne, mają smak gorzkawy 

 i słonawy, chociaż Dubois znalazł w nich tylko mały procent 

 soli 2 ). Wreszcie należy jeszcze wspomnieć, że i w Prusach wscho- 

 dnich w okręgu Insterburskim znajduje się źródło słone 4% 

 w Ponnau około Taplacken. 

 Na szczególną uwagę zasługuje ta okoliczność, że wszystkie owe źródła od 

 Łabanowa aż do okolicy Grodna, leżą na linii skierowanej od Pd. ku Pn., tak samo 

 jak źródła słone od Ciechocinka przez Łęczycę do Parzęczewa. Kierunek zaś ten 

 przecina prawie pod kątem prostym główną liniją rozciągania się skał osadowych 

 zarówno w Polsce jak i na Litwie, w Kurlandyi i Inflantach. Ponieważ już przed 

 40 laty Humboldt zauważył w Ciechocinku, że solanka nie tryska ze szczelin uwar- 

 stwienia lecz z otwartych rozpadlin w postaci żyły, więc może się to odnosić nie- 



! ) Według sprawozdania sporządzonego w v. 132 4 przez nadradcę górnictwa polskiego Ullmana, 

 i wysianego przez rząd rossyjski dla badań gieologieznych na Litwie i w Kurlandyi, któremu towarzyszył 

 jobywatel polski Lsehnicki. Ze sprawozdania tego podał popolsku wyciąg Kumelski w „Dzienniku Wi- 

 ileńskim", nr. 6, 1 82 7, str. 2 4 5, a wiadomości te pochodzą od Dubois w Karstena Arch. f. Miner. II. 

 tr. 151. 



2 ) Wspomniane przez Lachnickiego podanie, że w tym samym okręgu w dawnych czasach jakiś 

 włościanin w Dychteryszkach około Szawian, ze wzgórz pokrytych lasem, gdzie owce lizały słoną ziemię, 

 sopał sól na swoją potrzebę, jest tylko jednem z tych polskich podau kłamliwych, które opiewają o znaj- 

 iowaniu się soli tuż pod powierzchnią ziemi. 



P&m. Fizyj. 



