— 141 



39 T r o c h u s podobny do T r. s i m i 1 i s S o w. 



40. małe członki pentacrinitów. 



41. Ammonites Parkinson i. 



Z tych 41 skamieniałości można przyjąć 27 za dokładnie oznaczone, a te na- 

 leżą, przeważnie do inferior oolite, Cornbrash, Kelloway rock 

 i gliny oksfordzkiej. Tym sposobem wszystkie razem dowodzą, że warstwy Popie- 

 lańskie należą prawdopodobnie do dolnego -piętra Juryfbrunatnej. Żadna natomiast 

 skamieniałość nie jest charakterystyczną dla białej Jury, a również wygląd skał 

 nie przemawia za białą Jurą. Brak przynajmniej górnych wapieni koralowych, 

 choć przytoczona przez Bucha (der Jura in Deutschland str. 69) T e r e b r a t u 1 a 

 i m p r e s s a z Popielau wskazuje jeszcze obecność margli nad Jurą brunatną. 



§ 52. Jeżeli przedłużymy łiniją rozciągania się estońskiej formacyi prze- 

 chodowej ku zachodowi, to rozpoznamy jej ciąg dalszy przez morze Bałtyckie na 

 wyspach Dago, Oesel, Gotland i Oeland aż do znanych skał przechodowych w Ost 

 i Westgotlandyi. Jest to zniszczony po większej części północny brzeg bałtyckiego 

 zagłębia osadowego. Znajdujemy nawet słabe wskazówki zachodniego ciągu 

 warstw jurajskich w górnych wapieniach oolitowych na wyspie Gotiand, według 

 Hiesingera i na południowym brzegu stałego lądu Szwecyi. Formaeyje te pochy- 

 lają swe warstwy ku południowi i dolnemu wapieniowi kredy na Litwie. Bornholm, 

 Eugii i Zelandyi za podkład służyć muszą; gdy zaś na południu wapień jurajski 

 odłożony na północnym krańcu gór sandomierskich i południowego polskiego pła- 

 skowzgórza pogrąża savc warstwy płasko ku północy, a dowiodłem, że przez Ma- 

 zowsze, Wielkopolskę i część Brandeburgii aż do wybrzeży pomorskich, biała 

 Jura tworzy wszędzie podścielisko płaszczyzny aż do warstw kredowych na Pomo- 

 rzu zachodniem (Vorpommern) i w Meklemburgii, więc tym sposobem wykazuje się 

 istnienie wielkiego płaskiego od Z. ku W. rozciągającego się zagłębia oolitowego 

 pod morzem Baltyckiem i prusko-północno-polską płaszczyzną, które nazwałem 

 zagłębiem baltyckiem. Na północnym krańcu jest ono reprezentowane tylko przez 

 ogniwa dolnego piętra brunatnej Jury, na południowym zaś krańcu, gdzie te ostat- 

 nie mało tylko są rozwinięte oraz i w środku zagłębia, przez ogniwa środkowego 

 piętra białej Jury. Gdy więc, jak to wyżej zaznaczyłem, słone źródła litewskie, try- 

 skające z kredy, mogą mieć początek głęboko pod nią, dopiero w składach gipsu, 

 | zawartych w piętrach dewońskiój formacyi prowincyj nadbałtyckich, więc też praw- 

 dopodobnie wszystkie źródła słone, które od wybrzeża pomorskiego aż do Wielko- 

 polski z białej Jury występują, mają początek w leżących pod owym białym wa- 

 pieniem jurajskim formacyjach solonośnych, które właśnie jako solonośne znane są 

 w Niemczech północnych. 



