- 166 - 



się na proszek wskutek zwietrzenia, dobywa się jako materyjał do budowy drogi 

 bitej, niebardzo osobliwej wobec tej jego własności. Pokłady marglu kredowego 

 leżą, tu zupełnie poziomo i zawierają Ananchytes o v a t a, Belemni- 

 t e 1 1 a s p. itp. 



Z utworów czwartorzędowych w granicach opisywanój przestrzeni jako je- 1 

 dyny ich przedstawiciel ukazuje się pokład dylu wij alny, wszędzie prawie istniejący 

 w postaci piasków z głazami narzutowemi skał krystalicznych obcych. Szczególnej 

 miąszośei pokład ten dosięga w północnej i zachodniej części przestrzeni, a mia- 

 nowicie w pasie przyległym dolinie Pilicy. W południowo-wschodniej części prze- I 

 strzeni, w miarę zbliżania się do pasma Kieleckiego, grubość pokładu tego oczy- 1 

 wiście maleje, bo głazy nrrzutowe rzadziej się napotykają, a częściej widzieć się 

 dają rodzime wychodnie piaskowców tryjasowych, zamieniających się przez zwie- 3 

 trzenie na piasek, nieróżniący się barwą od dyluwijalnego, tak, że oki'eślenie ści- 

 słe południowej granicy tych ostatnich utworów staje się bardzo trudnem, wobec 

 mianowicie stosunkowej w pasie tym rzadkości głazów skał krystalicznych. 



Bardzo ciekawem jest znalezienie przezemnie głazu granitowego na najwyż- 

 szym punkcie między Mularzowem i Juźwikowem, gdzie fałda antyklinalna, skła- 

 dająca się z warstw piaskowca pstrego i stanowiąca wśród wzgórz pasma Kie- 

 leckiego łańcuch najbardziej ku północy wysunięty, zachowuje dosyć znaczną 

 jeszcze wysokość. G-łaz ten faktycznie dowodzi, że pasmo Kieleckie, mające średni 

 kierunek od ZPnZ. ku WPuW., czyli prostopadły prawie do przypuszczalnego kie- 

 runku lodowca północnego 1 ), w pewnej przynajmniej części swojej pokryte było 

 tym lodowcem, czego a priori twierdzić było niepodobna, pomimo stwierdzonej 

 przezemnie w roku zeszłym obecności głazów krystalicznych w podłużnych doli- 

 nach pasma. 



W rzeczy samej, lekka pochyłość północnego stoku i nieznaczne bezwzględne 

 wzniesienie łańcuchów, nieprzechodzące przeciętnie tej wysokości (380 metr.) 2 J, 

 do jakiej wznosiły się lodowce w Saksonii, leżącój na jednej prawie szerokości 

 gieograficznej z pasmem Kieleckiem, mogły przemawiać za wnioskiem, że pasmo 

 to istotnie pokryte było owym lodowcem, wskutek czego nagromadziły się głazy 

 skał krystalicznych w podłużnych jego dolinach. Z drugiej jednakże strony, na 

 podstawie badań Crednera, które dowiodły, że bezwzględne wzniesienie spotkanej 

 przez lodowce miejscowości (jeżeli tylko wzniesienie to nie przechodzi pewnej gra- 

 nicy) nie odgrywa skutecznej roli w kierunku lodowca 3 ), można było z równem-że 

 prawem zrobić przypuszczenie, że lodowiec północny, rozdzieliwszy się na dwa ra- 

 miona, obszedł pasmo Kieleckie i dostał się do dolin podłużnych od strony pół- 

 nocno-zachodniej, gdzie doliny te stoją otworem. 



') Hermann Credner. Ueber Glaeialerscheinungen in Sachsem, nebst vergleichenclen Vorb6mer- 

 kungen fiber den Geschiebemergel. Zeitsch. cl. D. geol Gesell. 1880. S. 57 7. 



2 ) Hermann Credner. 1. c. s. 5 84. 



3 ) Hermann Credner. 1, c. s. 5 7 8, 57 9. 



