— 182 — 



łudniowa ma jodły, północna nie ma. Linija graniczna jodeł wchodzi do Królestwa 

 w północnej części kaliskiego, a przekroczywszy Wartę, podąża ku Warszawie, nie- 

 dosięgnąwszy jej jednak, zgina się na południowy-wschód i przez radomskie i lu- 

 belskie podąża ku galicyjskiej granicy. Przekroczywszy ją, zbliża się do gór i pod 

 wschodniemi Karpatami bieży prosto ku Czarnemu morzu w Dobrudży. Przebyw- 

 szy morze, na ląd wychodzi dopiero u południowych podnóży Kaukazu. 



Widocznie więc w Królestwie, z wyjątkiem części lubelskiego, cały kraj po - 

 prawej stronie Wisły, równie jak cała Litwa są odsądzone od jodeł. Mimo to jodły 

 rosną w lesie kuflewskim pod Mrozami, w lasach należących do wsi: Tuchowicza, 

 Gózdu i Kujaw w łukowskiem tPam. Fiz. t. I. str. 188), w Olszycu w powiecie sie- 

 dleckim (Eichler Pam. Fiz. t. III. str. 320), oraz w białowiejskiej puszczy na Li- 

 tAvie (Jundziłł, Ledebour). 



Z powyższego wniosek, że skoro jodły tak daleko rosną poza liniją graniczną 

 De Candolla. to i buki rość mogły w Nowogródzkiem. Żeby domniemanie to przy- 

 bliżyło się więcej do pewności, bardzoby było pożądanem, żeby ludzie starsi, za- 

 mieszkali na Litwie, jeżeli co o bukach dawniej rosnących słyszeli, podali o tern 

 wiadomość czytającemu ogółowi. Wiadomość o nazwach miejscowości na Litwie ze 

 źródłosłowem „buk", byłaby także pożądaną, równie z powodu buków w Panu Ta- 

 deuszu, jak ze względu na fizyjografiją kraju, dla której nie jest obojętną wiado- 

 mość, dokąd buki sięgają dziś, a dokąd sięgały przed laty. Niemając pod ręką od- 

 powiedniego materyjalu, nie mogłem takich nazw spisać dla Litwy, ograniczyłem 

 się na Królestwie. 



Ponieważ na prawym brzegu Wisły linija graniczna De Candolla odcina dla 

 buków tylko część zachodnią płockiego i południową lubelskiego, więc nazwy miej 

 scowości ze źródłosłowem ? .buk" najciekawsze są na prawym brzegu Wisły i te 

 właśnie podaję. 



W powiecie biłgorajskim: Bukowa, Bukowiec, Bukowina. 



W powiecie zamojskim: Bukowica, Buczyn. 



W powiecie chełmskim: Bukowa wielka i mała. 



W powiecie konstantynowskim: Bukowiec, Buczyce nowe i stare. 



W powiecie siedleckim: Zbuczyn. 



W powiecie sokołowskim: Buczyn ruski. 



W powiecie Wysoko -niazowieekini: Buczyno Mikosy. 



W powiecie ostrołęckim: Buczyn. 



W powiecie mławskim: Bukowiec wielki i mały. 



W powiecie rypińskim: Buczyna. 



W powiecie szczuczyńskim: Bukowo, Bukowo wielkie i małe, 

 Widzimy z powyższego, że prawie równa jest liczba nazw, od buka pocho- 

 dzących, w powiatach, gdzie buki rosną i w powiatach gdzie buków niema. Napro- 

 wadza to na myśl. że granica rozmieszczenia buku musiała być niegdyś posunięta 

 znacznie dalej ku wschodowi. Główną przyczyną wytępienia lasów bukowych za- 

 pewne jest to, że zajmowały najlepsze grunty, pod uprawę zboża najpożądańsze. 

 Wracam do podróży już po raz drugi przerwań ej. 



Za Borodziejem okuło najbliższój stacyi w Stolbcach pociąg kolei żelaznej 

 po moście, wzniesionym 146 metrów nad poziomem morza, przekracza Niemen, j 

 Król rzek litewskich jest jeszcze tutaj młodym królewiczem, narodzonym ztąd | 



