— 184 — 



kiem wjeżdżamy w lasy dźwigające się coraz to wyżej, zaznajomione wprawdzie 

 z siekierą ale mimo to przedstawiające się jeszcze bardzo pokaźnie, szczegół- | 

 niej od strony wsi Sołomorzecza, do której dojechaliśmy minąwszy duże leśne 

 przestrzenie. 



Dwór z zabudowaniami folwarcznemi jest więcej niż o kilometr za wsią. 

 Przybycie do tego drewnianego domu, położonego na wzgórzu nad rzeką i nad 

 wielkiemi łąkami, było osiągnięciem pierwszego celu tegorocznej wycieczki. 



SI. Sołomorzecze. 



Niegdyś miasteczko, siedziba książąt sołomorzeckicb. dziś jest to wieś odle- I 

 gła o dwadzieścia kilka kilometrów na północ od Mińska, dziedziczna Wołodkowi- 

 czów z witebskiego Sołomorzecze leży nad bezimienną rzeką, lewym dopływem 

 Swisłoczy. 



Prócz Gródka, przez który przejeżdżaliśmy, najbliższem miasteczkiem od f 

 Sołomorzecza jest Zaslaw, o kilkanaście kilometrów w kierunku zachodnim odległy. 

 Szerokość gieograficzna Zasławia wynosi 54°,0. 28", Sołomorzecza blizko tyleż, 

 a że Warszawy 52° 13' 5", więc Sołomorzecze jest około 1° 47' 23" więcej ku pół- 

 nocy posuui.ite. 



Wziąwszy pod uwagę wzniesienia nad poziom morza Mińska i Zasławia. oraz 

 spadek wód z Sołomorzecza ku Mińskowi, wypadnie, że wzgórzystości sołomorzec- 

 kie najbliższe dworu mają około 260 metrów wzniesienia nad poziom morza. 



Mniej niż o dziesiątek kilometrów na północ od Sołomorzecza ciągnie się wo- 

 dodział bałtycko- czarnomorski, którego najwyższe punkty przenoszą 300 metrów. 



Pola orne w Sołomorzeczu umieściły się na bochenkowatych wzgórzach. Do- 

 liny między wzgórkami zapełniają najczęściej łąki. 



Pola i łąki dworu, włościan i szlachty zaściankowej, przecięte rzeką, otacza 

 z trzech stron obszerny las. Tylko ku wschodowi nie zamyka on widnokręgu. 



Grunty w Sołomorzeczu są zimne z dnem nieprzepuszczalnem. Pszenicy nie I 

 uprawiają Głównie sieją żyto i owies, przytem włościanie dosyć lnu, jęczmienia, 

 soczewicy i nieco hreczki. Kartofli dwór i wieś sadzą bardzomało, bo się nie | 

 udają. 



Warunki klimatyczne tych mińskich wyniosłości niebardzo są sprzyjające 

 dla rolnictwa, utrudnia je przytem ta okoliczność, że zbiór i siew żyta odbywa się 

 współcześnie, około 13 Sierpnia. Trzeba więc stale rozporządzać znacznie większe- 

 mi siłami roboczemi, niż w okolicach, gdzie nie razem, ale z kolei, odbywają się te 

 czynności. 



Przy każdej chacie w całój okolicy stoi ogromne rusztowanie dwakroć prze- 

 wyższające dach, przeznaczone do suszenia snopów. Rusztowania złożone są z pio- j 

 nowych słupów, ukośnych podpór, poziomych podciągów łączących słupy, przytem ( 

 z poziomych żerdzi, na których się zawieszają snopy. Ogromne te przyrządy nazy- 

 wają przeplotami. Że te budowle, równie jak mozolne czynności zawieszania i zdej- 

 mowania snopów, nie są tu niezbędnemi, najlepszy na to dowód, że dwory nie mają 



