185 - 



przeplotów, a jednak zboże w stodołach 'nie gnije i ziarno bez dosuszania go 

 wschodzi. 



Uderza w tej okolicy każdego przyjezdnego nadzwyczajna szybkość, z jaką 

 zadarnia się rola uprawiona: w dwa tygodnie zielona, a dwuletni ugór trzeba orać, 

 'akby nowinę. To też letniej paszy dla bydła wielka obfitość. Stare odłogi 

 azywają tu dyrwantami, od litewskiego dirwonas: ugór. 



Podczas mego przyjazdu do Sołoniorzecza stare dyrwanty roiły się kwitną- 

 m podkolanem wonnym (Platanthera bifolia B, i c h. ), najpospolitszym 

 storczykiem w okolicy. Drugie miejsce zajmuje storczyk plamisty (O r c h i s m a- 

 c u 1 a t a L.) liczny w zaroślach, a zaledwie trzecie storczyk szerokolistny (O. 1 a- 

 t i f o 1 i a L.) na łąkach. Ze storczykowatych na dyrwanfcach, prócz podkolanu. tra- 

 fia się niekiedy Peristylus vir idisLindl. równie jak na suchych 

 łąkach. 



Prócz podkolanu bardzo pospolitą rośliną na dawnych odłogach jest kocanka 

 ukwap (Gnaphaliuni d-ioicum L.), a nierzadką: przywrotnik pospolity 

 (Alchemilla vulgaris Will d.). 



Na miedzach i nieużytkach spotyka się częściej niż w okolicach Warszawy 

 przymiotno ostre (E r i g e r o n a c r e Ł.), oraz wszędzie pospolite: nicennicę jedno- 

 kwiatową (Leontodon hastilisKoch), jastrzębiec kosmaczek (H i e r a- 

 cium Pilosella L.), krzyzownicę czuprynowatą (Polygaia comosa 

 S c h k.) i t. p. Wilczomleczu tylko jeden gatunek widywałem: wilczomlecz pilkowany 

 (Tithymalus helioscopius Sco p.). Dzikiej róży wcale tu niema. 



Łąki w Sołomorzeczu bardzo pięknie się przedstawiają. Trafiłem na chwilę 

 uroczystą, największego rozkwitu. Złociły się jaskrem, rumieniły firletką. Gdzie 

 nieco wilgotniej gnidosz błotny (P e d i c u 1 a r i s p a 1 u s t r i s L.) znaczył je 

 ciemno purpurowemi smugami. Całe zastępy różnogatunkowych kwiatów współ- 

 ubiegały się w rzucaniu coraz to nowych barw na te złoto-różowo-zielone opony 

 rozpostarte na ziemi. 



Gdym się bliżój z obszernemi sołomorzeckiemi łąkami zaznajomił, pokazało 

 się, że prócz roślin pospolitych, pięknie kwitnących, znalazły się i rzadsze. 



Turzyc zebrałem kilkanaście. Jest między niemi turzyca oddzielnokwiatowa 

 (Car ex dioica L.), driączkowa (C. brizoides L.), gwiazdkowa (C. s t e 1- 

 lulata Goo d.), siwawa ( C. canescen s L.) i bladawa (C. p a 1.1 e- 

 s e e n s L.). 



Turzyce: oddzielno kwiatowa i siwawa mają między Mińskiem i Wołyniem po- 

 łudniową granicę swego rozmieszczenia; bo nie rosną na Wołyniu, Podolu i na Ukra- 

 inie. Trawy tylko pospolite znajdowałem. 



Między sitami znalazł się jeden do flory Królestwa nienależący: sit nicio- 

 waty (J u n c u s filiformis L.); jest to przeważnie roślina północna, oraz gór- 

 ska, że jednak na Litwie i w północnych Niemczech się trafia, jest więc prawdo- 

 podobieństwo, że w Królestwie może być odszukana. W Kossyi najdalszemi stano- 

 wiskami wysuniętemi ku południowi są podług Ledeboura: Nowogród, Moskwa, 

 Kazań i Perm. Ponieważ roślina ta w środkowej Europie znacznie dalej ku połud- 

 niowi się posuwa, wnieść stąd można, że nie znosi wysokich letnich temperatur 

 przy rzadkich deszczach. Jako roślina górska trafia się w Alpach, Sudetach, Ta- 



Pftio. Fizyj. 24 



