190 — 



powszechnie nalibocką puszczą nazywają, wyruszyliśmy 1 Lipca. Nazwa nali- . 

 bockiej puszczy powstała od miasteczka Naliboki, które wraz z wielkiemi lasami 

 dawniej należały do Radziwiłłów, dziś są własnością księcia Wittgenszteina. 



Celem naszej podróży była Rudnia Pilańska, do puszczy zaś w sąsiedztwie le- j 

 żącej, mieliśmy zajrzeć, korzystając z nadarzającej się sposobności. Rudnia Pilań- 

 ska, Naliboki i puszcza nalibocka leżą w gubernii wileńskiej w powiecie oszmiań- • 

 skim, przeszło 70 kilometrów na południowo-zacliodni zachód od Sołomorzecza, 

 droga więc nasza ciągnęła się w głębi kraju, mniej więcej równolegle od kolei 

 z Mińska do Stołbców. 



W Zasławiu spotkaliśmy się ze Świsłoczą i przejechaliśmy w poprzek drogę 

 żelazną, wiodącą z Mińska do Wilna, a będącą częścią drogi libawo-romeńskiój. . 

 Zasław od X wieku już jest w kronikach wspominany. Pod zamkiem tutejszym, 

 którego wały do dziś dnia istnieją, wiele się wylało krwi w czasie wojen domo- 

 wych książąt ruskich. Od XII wieku nastała przewaga Wielkich Książąt Litew- 

 skich. Zasławszczyzna jest jednym z najpiękniejszych majątków w powiecie miń- 

 skim,, Była kiedyś własnością Sapiehów, Hlebowiczów, Przezdzieckich, a do roku 

 1864 Pruszyńskich. Grunty są pagórkowate, bardzo żyzne. Pszenica wybornie się 

 udaje. Dzika roślinność bujna. Nigdy jeszcze nie widziałem takiej obfitości pospo- 

 litego baldaszka: świer ząbka zwisłego (Chaerophyllum tern ul um L.) 

 jak w Zasławiu '). Przy drogach, płotach, na burtach kolejowych, bieli się wszę- 

 dzie, pokrywając ziemię tak gęsto, jakby najstaranniej uprawiany. 



Z Zasławia pojechaliśmy do Rakowa, odległego przeszło o 20 kilometrów. 

 Po drodze spotkaliśmy się z wododziałem baltycko-czarnomorskim w okolicy 

 mocno wzgórkowatej, nie tak już żyznej jak Zasławszczyzna, hojnie zasypanej na- 

 rzutowemi głazami. 



Miasteczko Raków lepiój się przedstawia od swego imiennika Rakowa w kra- 

 kowskiem, niegdyś ludnój i ruchliwej stolicy różnowierców, a dziś ubogiej żydow- 

 skiej mieściny, piaszczystemi wydmami otoczonej. Raków litewski, także przeważ- 

 nie przez żydów zamieszkały, jest dziś czynniejszy od krakowskiego, gdyż wyrabia 

 młocarnie dla znacznej części Litwy. Przemysłem tym zajmują się żydzi z obszer- 

 nem zastosowaniem podziału pracy. Każda część młocarni ma oddzielnych spe- 

 cyjalistów, prowadzących u siebie w domu oddzielne małe warsztaty. Z tego po- 

 wodu podwórza wszystkich domostw są pozarzucane coraz innemi materyjałami 

 i coraz innemi częściami młocarni. Przyjemnie patrzyć na tę rzadko spotykającą 

 się u nas pracowitość miasteczka. 



W Rakowie wypadł nam nocleg. O świcie pojechaliśmy dalej ku Iwieńcowi, 

 odległemu o dwadzieścia kilka kilometrów. 



W dużym lesie za Rakowem, w którym sosna przeważa stanowczo nad świer- j 

 kiem, spotkałem się po raz pierwszy z pomomikicm lekarskim (A r n i c a mon- 

 tana L.). Roślina pięknie się przedstawia ze swemi jaskrawo-żółtemi kwiatami 



') Pan W. Paszkiewicz tej rośliny nie zamieszcza we wzmiankowanym powyżej spisie roślin jaw- 

 nokwiatowych gubernii Mińskiej. 



