— 192 - 



libockiej, tern więcej lasy wyniszczone, często tak nieoględnie, że żółcą, się wydmy 

 piaszczyste niedawno wyłonione. 



W Rudni Nalibockiej, odosobnionej ludzkiej siedzibie zanurzonej wśród la- 

 sów, nie zatrzymywaliśmy się wcale. Rzuciwszy tylko okiem na fryszerki, wyrabia- 

 jące żelazo z rudy błotnej, pojechaliśmy pod bliski las do osady leśnika. Leśnik 

 jako przewodnik siadł z nami na bryczkę i zapuściliśmy się do puszczy, bo lasy 

 nalibockie dopiero za Rudnią Nalibocką nazywają tu puszczą. Pod samą puszczą 

 na piasku: ciemiężyk (Yincentoxicum officinale Mnch.) zwykle naj- 

 chętniej na gruntach wapiennych rosnący. 



Puszcza zrazu jest to zwyczajny las dość gęsty, .wilgotny, zarosły sosną, 

 świerkiem i brzozą. Dość smutnie wygląda, bo fryszerki wyniszczyły starodrzew, 

 a pasające się bydło zjadło najpiękniejszą ozdobę lasu: kobierzec roślin rozpo- 

 starty pod drzewami. Ale w pół godziny dojechaliśmy do naturalnej przegrody dla 

 pasającego się bydła, do obszernych leśnych moczarów, porosłych olchą, świerkami 

 i brzozą. Wązka drożynka z okrąglaków prowadzi nas coraz dalej w głąb puszczy. 

 Gdzie okrąglaki przegniły, tam bryczka zapada w czarne kałuże. Pod drzewami 

 na oparzeliskach rośnie gęsto czerwień (Galla p a 1 u s t r i s L.) i mchy wod- 

 ne. Im dalej, tern puszcza coraz więcej nabiera wyrazu dzikości. 



Wjeżdżamy na nieco suchsze przestrzenie, pod drzewami zieleni się gąszcz 

 paproci. Oprócz pospolitych gatunków niekiedy paprotka trójkątna (P h e g o p t e- 

 r i s Dryopteris Pee) porasta obszerne przestrzenie. 



Przejeżdżamy coraz suchsze miejsca bogate w próchnicę. Sosen wprawdzie 

 niema, ale przybywają olchom, brzozom i świerkowi coraz nowi towarzysze. Tu 

 dąb wspaniały stanął przy naszej drożynce, tam lipa rozpościera nad nami gałę- 

 zie, gromada osiczyn białawemi pniami strzela prosto ku górze; klon, jesion i grab, 

 co chwila urozmaicają obraz puszczy, coraz to piękniejszy. Pod drzewami niezbyt 

 gęsto rozstawionemi znikły paprocie. Trawy i kwiaty po brzuchy koniom sięgają. 

 Niema między niemi drobnych małych roślinek. Same silne i dorodne: kozłek lekar~ 

 sfct (V a 1 e r i a n a offieinalis L.), krwawnica pospolita (L i t h r u m s a 1 i- 

 c a r i a L.), zywokost lekarski (Symphytum officinale L.), tojeśó pospolita 

 (Lisimachia vulgaris L.), przytulija biała (Galium Molługo L.), 

 oset kędzierzawy (Oarduus crispus L.), pąpawa błotna (Crepis paludo- 

 s a Mnc h.), wierzbówka drobnokwiatowa (Epilobium parviflorum 

 S c h r e b.i, tawlina zwyczajna (S p i r a e a U 1 m a r i a L.). 



Gdzie mokrzćj, tam zabieniec babka wodna (A 1 i s m a P 1 a n t a g o L.) i ko- 

 saciec żółty (Iris Pseu d o-A e o r u s L.). 



Z traw najczęstsza mozga (P h a 1 a r i s a r u n d i n a c e a L.). 



Wszystko to rośliny pospolite, demokracyja naszej flory. Jak dla mnie, ary- j 

 stokratą między niemi wielosił błękitny (Polemonium coeruleum L.), bo 

 przywykłem widzieć go w ogrodach hodowany. W stanie 'dzikim widziałem go do- 

 piero w Sołomorzeczu po raz pierwszy. W puszczy dosięga metrowej wysokości. 

 Dość często spotyka się tu przetącznik długolidny (V e r o n i c a longifolia 

 L.) i niecierpek (Impatiens Noli tangere L.). 



Dzwonek wielkokwiatowy (C a m p a n u 1 a T r a c- h e 1 i u m L.) pospolity j 

 w puszczy, ale ma łodygę niegałęzistą, jak najczęściej na Litwie. Z powodu takiej | 



