194 — 



Po długiem wymijaniu moczarów, po częstem sehylaniu się pod zwisłemi ga- 

 łęźmi, po przyj emnem brodzeniu po trawach i kwiatach, nieraz do pasa sięgających, 

 po licznych podkradaniach się z rozmową tylko na migi, okazało się w końcu, że 

 wspólne nasze nadzieje zostały zawiedzione. Me spotkaliśmy łosi, ale świeże ślady 

 na stężałem czarnem błocie, zaświadczyły o ich bliskiej obecności. Zwietrzywszy 

 nas uciekły zapewne z kąpieli, bo węch mają mieć doskonały. 



Nieobecność łosi sowicie wynagrodziła obecność puszczy z jej niezrównaną 

 roślinnością. Piękność tej roślinności, jak już wiemy, nie polega na rzadkości, ani 

 na znacznej liczbie gatunków, ale na wielkiej bujności roślin, spowodowanej obfi- 

 tością wilgoci i bogactwem zasobów próchnicy. Przytem miło mieć pewność, że się 

 patrzy na roślinność dziewiczą, zupełnie usuniętą z pod wpływu człowieka i zwie- 

 rząt domowych. 



Ale każdy medal ma dwie strony, były i rzeczy niemiłe w nalibockiej pusz- 

 czy. Póki szybko jechaliśmy bryczką, wszystko szło dobrze, ale od paru godzin jak 

 chodzimy piechotą po puszczy, ani na chwilę nie mogę zaprzestać ciągłego macha- 

 nia chustką na wszystkie strony, otacza nas bowiem bez przerwy chmura komarów, 

 bąków, much i muszek wszelakiego gatunku. Moi towarzysze bronią się skutecz- 

 nie gęstym dymem tytuniowym, na mnie więc głównie skrzydlate tłumy napadały 

 jako na niepalącego. Doktorowie Sznabl i Dziedzicki, gdyby byli na mojem miej- 

 scu, zapełniliby wszystkie epruwetki owadami. Moja botaniczna puszka także była 

 pełna, ale za każdą razą, gdy umieszczając w niej roślinę przestawałem machać 

 chustką, dostawałem kilkanaście nowych zakłóć komarów i bąków. Wróciłem opu- 

 chły, jakbym w puszczy, pod pozorem florystycznych poszukiwań, podbierał cudze 

 barcie. Kiedyś nasłuchałem się dużo opowiadań o nieprzystępności lasów ołoniec- 

 kich i syberyjskich podczas lata z powodu owadów. Nalibocka puszcza pod tym 

 względem jest nieco do nich podobna. 



Deszcz zrazu niewielki, ale wzmagający się z każdą chwilą zawrócił nas ku 

 Rudni Nalibockiej. Wracaliśmy inną drogą: ścieżką nad brzegiem Usy w górę 

 rzeki. 



Doszliśmy do leśnych łąk, to węższym, to szerszym pasem ciągnących się nad 

 Usą. Ludzie zaglądają na te łąki tylko zimą, w czasie zwózki siana i latem w czasie 

 kośby. Obóz kosiarzy broni się nocą od komarów dymem ognisk, palących się 

 dokoła. 



Roślinność tych łąk po większej części suchych, bo Usa głęboko w ziemię się 

 wryła, mało się różni od mazowieckich, o ile z dorywczego obejrzenia sądzić 

 mogę. 



Najsuchsze miejsca porastała mietlica pospolita (Agrostis vulgaris 

 W i t h ), nad którą żółciły się kwiaty starca podbaldaszkowego (Senecio Jaco- 

 b a e a L.). 



W miejscach nieco wilgotniej szych, wśród traw pospolitych złocił się bez 

 końca jaskier plomiehczyk (Ranuncuhs F 1 a m m u 1 a L.), a ponad nim i po- 

 nad trawami wznosiły się różowe główki ostrozenia błotnego (C i r s i u m pal u- 

 stre S c o p.), albo rozpierzchłe wiechy ridewki wąskolistnej (Thalictrum an- 

 gustifolium L.). 



Na miejscach mokrych spore kawałki gruntu pokrywała wyłącznie turzyca 



