- 197 — 



zatoczy więcej malownicze krzywizny wśród stromych, lasami porosłych wzgórzy, 

 otaczających dokoła miasto wspomnień i pamiątek. 



Około godziny 8-mój wysiadłem w "Wilnie z pociągu. Mając zamiar po po- 

 łudniu jechać dalej, zostawiłem rzeczy na stacyi i poszedłem do miasta. Droga 

 prowadzi przez Ostrąbramę, której nigdy nie mijam bez modlitwy i bez głębokie- 

 go wzruszenia. 



Po południu wyjechałem z Wilna drogą żelazną petersbursko-warszawską 

 w kierunku zachodnim. Minąwszy tunel przebity przez jedno z ponarskich wzgó- 

 rzy, pociąg przytoczył się lesistą okolicą do pierwszej stacyi w Landwerowie, 

 gdzie droga żelazna na dwie strony się rozbiega: na prawo do Kowna, na lewo do 

 Warszawy. Pojechałem ku Warszawie w kierunku południowo-zachodnim, a prze- 

 byszy okolicą lesistą i ciągle jeszcze wzgórkowatą, jednę stacyją do Rudziszek 

 rozstałem się z koleją żelazną. Czekające konie zawiozły mnie blisko o 26 kilo- 

 metrów w kierunku zachodnio-północno zachodnim. Droga szła zrazu okolicą pła- 

 ską, polistą; potem leśną, wzgórkowatą, wymijając liczne jeziora. O zachodzie 

 słońca stanąłem w Wysokimdworze, gdzie korzystając z gościnności właściciela 

 p. Franciszka Malewskiego, mego przyjaciela i dawnego kolegi, miałem dłuższy 

 czas zabawić. 



V. Wysokidwór. 



.Jest to małe miasteczko w powiecie trockim. Z Wysokiegodworu ku wscho- 

 dowi do Trok jest kilometrów 26, ku zachodowi do Niemna i granicy Królestwa 

 blisko tyleż. 



Okolica Wysokiegodworu jest wzgórzysta. Wzgórza dosyć strome porosłe 

 lasami przypominają okolice Wilna. Niema tu wprawdzie Wilii i Wilejki, ale za- 

 stępują je malownicze jeziora. Niebrak ich w całej okolicy, bo Wysokidwór leży 

 na tak nazywanej w gieografijach wyżynie nadbałtyckiej czyli w r pojezierzu, ciągną- 

 cem się długim pasem, około 150 kilometrowej szerokości, znacznie oddalonym od 

 brzegów morza. 



Najwyższe wzniesienia pojezierza, w okolicach Wysokiegodworu dochodzą 

 260 metrów nad poziom Bałtyku. 



Setki większych i mniejszych jezior pruskich, augustowskich, litewskich, in- 

 flanckich i pskowskich są rodzeństwem wysokodworskiój Nawy. Piękne to jezio- 

 ro ma powierzchni 51 hektarów, więc obszerniejsze jest przeszło półtora raza od 

 największego z tatrzańskich stawów, Wielkiego, jednego z pięciu w dolinie Ro- 

 stoki, który ma 33 hektarów. 



Nawa jest ostatnią w szeregu połączonych z sobą jezior, których wody dają 

 początek rzece Wierszchni. Pierwszem a zarazem największem jeziorem w tym 

 długim szeregu jest Wierkoksznia, o kilkanaście kilometrów od Wysokiegodworu 

 oddalona. AYierszchnia wypłynąwszy z Nawy pod samem miasteczkiem, kończy 

 tu swój powolny bieg jeziorowy, nabiera większego spadku i szumiąc po żwirach, 

 wygląda jak spory górski potok. Spadek ma widocznie znaczny, bo gdy pod mia- 

 steczkiem przy wypływie z jeziora obraca młyn, o jakie pół kilometra poniżej 



