- 199 - 



- miejscach ogrodu zbierałem świerząbek korzenny (Chaerophyłum aroma- 

 t i c u m L.), w tutejszych lasach także rosnący i ślaz dłoniasty (Malva alcea 

 L.)- Na grzędach ogrodów warzywnych miedzy wszędzie u nas pospolitemi chwasta- 



! mi spotyka się: ostropest plamisty (Silybummarianum Grtn.), gorczycę białą 

 (S y n a p i s a 1 b a L.) i sybirską marzymięię jednostronną (Elscholtzia cri- 

 s t a t a Wilki) nienależącą do flory Mazowsza, chociaż trafia się już w chełm- 



- skiem. w łomżyńskiem, w poznańskiem, na pomorzu pruskiem a nawet w Hambur- 

 gu. W różnych częściach ogrodu widzieć można ostrozeń żółtawy (Cirsium 

 oleraceum Scop. ) nazywany tu hrobuzem, oraz podagrycznik czyli śnitkę 

 (Aegopodium podagr aria L.). Dwie te rośliny lud na Litwie jako zie- 

 leninę gotuje i spożywa. 



Na zachód i północ od dworu i ogrodu rozłożyły się przeważnie po glinia- 

 stych wzgórkach i dolinkach niwy dworskie. Pszenica dobrze się udaje, a na grun- 

 tach lżejszych pachnie kwitnąca hreczka. 



Na miedzach i przy dróżkach polowych usadowiły się barwne rzesze lubiące 

 ciągłą kąpiel w promieniach słonecznych. Spotyka się wśród tych tłumów: prze- 

 łącznik kłosowy ( V er oni ca spicata L. ). lebiodkę pospolitą (Origanum 

 v u 1 g a r e L. ), tymian bazylikowy (Calamintha acinos Clair. ), dryjakiew 

 siarczystą (S c a b i o s a o c h r o 1 e u c a L.) i wiele innych gatunków. Dziewan- 

 ny dwie widywałem: lekarską i pospolitą (V er bas cum thapsus L., V. ni- 

 grum L.); wilczomlecz tylko jeden: piłkowany (Thitymałus heliosco- 

 p i u s Scop.). 



Z niwami dworskiemi graniczą od wschodu pola do miasteczka należące; 

 wszystko zaś razem, pola dworskie, mieszczańskie, góra zamkowa, dwór, mia- 

 steczko, Nawa i jezioro Zamkowe otoczone jest pierścieniem pięknych litewskich 

 lasów. W wielu miejscach tulą się do pierścienia, a czasem w las wkraczają 

 tęskne, odosobnione ludzkie siedziby. Są to wsławione przez poetów i powieścio- 

 i pisarzy litewskie zaścianki. W wysokodworskich nie zamieszkuje wyłącznie 

 szlachta, ale przeważnie lud litewski, spokojni potomkowie zbrojnych zastępów 

 Gedymina i Olgierda. Każdy zaścianek otoczony jest polem, na którem zwykle 

 lnu dużo. Niektóre mają sady, pasieki i własne gaje. Najwięcej zaścianków jest 

 w stronie północno-zachodniej od dworu, to też tam grubość pierścienia lasów, 

 z powodu karczunków, jest najcieńsza, niekiedy w dolinkach pierścień przerywa 

 się nawet zupełnie i oko wybiega po za granice Wysokiegodworu na dalsze wzgó- 

 rzyste pola w kierunku Użugościa. Jest to małe miasteczko, około 20 kilometrów 

 odległe, z kościołem parafijalnym, do którego obecnie i Wysokidwór należy, da- 

 wniej własny kościół posiadający z klasztorem księży Dominikanów. 



Nim wkroczymy do wysokodworskich lasów, wypada się ostatecznie załatwić 

 z wnętrzem pierścienia, a mianowicie, z roślinnością jezior i ich nabrzeży, gdyż 

 łąk z powodu wzgórzystego położenia bardzo tu mało i nie mam o nich nic cieka- 

 wego do powiedzenia. Dwór posiada wprawdzie łąki innemi majętnościami od 

 Wysokiegodworu oddzielone, odległe o kilkanaście kilometrów, ale tamtej okolicy 

 nie zwiedzałem. 



Jezioro Zamkowe z powodu wielkiej głębokości jest prawie zupełnie czyste. 

 Tylko przy samym brzegu pływa trochę grzybienia żółtego (Nuphar luteum 



i 



