- 200 - 



Sm.), trochę rdestu 'pływającego ( P o 1 y g o n u m amphibium L. var. na- 

 tans); przytein wznosi się ponad wodą trochę trzciny i tataraku (Acorus O a- 

 lamus L.). Z powodu że jezioro Zamkowe leży w kotlinie i że ze wszystkich 

 stron stromo ku wodzie spadają wzgórza, bądźto uprawne, bądź lasem okryte, 

 więc gatunki roślin żądne wilgoci i wody prawie nie mają tu miejsca dla siebie. 

 Mimo te niekorzystne dla nich warunki rośnie nad jeziorem ponikło błotne (B 1 e o- 

 charis palustris R. Br.), turzyca owalna, kosmata i dziobata ( C a r e x 1 e- 

 p o r i n a L., C. h i r t a L., C. |r o s t r a t a With.), ostrzew turzy cowaty ( B 1 y s- 

 mus compressus Pers.), sit spłaszczony i drobny (Juncus compressus 

 Jacq., J. supinus Monch.). Ten ostatni zaliczają niektóre flory do sitów 

 trzypręcikowych. Wysokodworski ma 6 pręcików jak na rysunku 882—86 u Rei- 

 chenbacha w Tomie IX. 



Nawa, około 17 razy większa od jeziora Zamkowego, jest jednem z naj- 

 piękniejszych, znanych mi jezior krajowych. Na jej piękność złożyły się trzy 

 przyczyny. Naprzód, obwód nie jest zbliżony dokoła, lub elipsy jak zazwyczaj 

 w jeziorach, ale składa się z wklęsłych i wypukłych krzywizn, przez co tworzą się. j 

 malownicze zatoki i przylądki. Powtóre, obszerność jeziora jest w zupełnej har- j 

 monii z wysokością otaczających je wzgórzy urozmaiconych kształtów. Potrzecie, 

 wzgórza po większej części są porosłe wspaniałym lasem. 



Roślinność Nawy obfita, ale wiadomo, że rośliny wodne ze wszystkich jawno- 

 kwiatowych mają najobszerniejsze granice rozmieszczenia, więc o rzadkość mię- 

 dzy niemi najtrudniej. Głąb jeziora jest ojczyzną obficie rozrodzonych wrzeczni- 

 ków. Widać na dnie ogromne krzaki wrzecznika lśniącego (Potamogetonlu- 

 cens L.), bliżej zaś brzegów kepi się o wąskich listeczkach wrzecznik spłaszczony 

 i grzebieniasty (Potamogeton compressus L., P. pectinatus L.). 

 Obfitością nad wszystkiemi góruje wrzecznik przerosły (P. perfoliatus L.). 

 Napatrzyć się tu można w jak odrębny sposób układają się liście na tej roślinie. 

 Niekiedy tak gęsto obrastają niższą część łodygi, że oko dostrzega w głębi wód, 

 jakby grube zielone sznury, podnoszące się ku powierzchni wody, ubrane u wierz- 

 chołka w gronka kwiatowe. 



Z roślin o liściach pływających dostrzegłem tylko grzybień żółty i biały, rdest \ 

 pływający, zabiściek pospolity (Hydrocharis mor sus ranae L.) i włosie- 

 nicznik otwarty (Batrachium divaricatum Wimm.). Rośliny te trzy- 

 mają się tylko blisko brzegu, równie jak sitowie wodne (Scirpus lacustris I 

 L.), którego zielonych kęp niewiele. Całe środkowe przestrzenie wód zupełnie i 

 czyste. 



Nawa jest nieco wydłużona w kierunku przepływającej przez nią Wierszchni, j 

 to jest ze wschodu ku zachodowi. Od strony zachodniej jest młyn, jak to już wie- j 

 my i przedmieście miasteczka. Od strony północnój wzgórza dość łagodnie schy- j 

 łają się ku jezioru. Często pole zasiane zbożem spada do samego jeziora, czasem j 

 mała mokra łączka pole od jeziora oddziela. Widać na niej zdaleka blado żółte 

 kwiaty popielnika błotnego (Cineraria palustris L.). Wstępuje aż w wo- 

 dy jeziora uszy ca wodna (Sagittaria sagittaefolia L.), jaskier wielki j 

 (Ranunculus lingua L.) i szalój (Cicuta vi rosa L.). Każdy krzak j 



