- 209 — 



Ale działalność człowieka, posługująca się roślinami w celu utrwalenia pia- 

 sków nadbałtyckich, jest niesłychanie małą w porównaniu z samoistną działalno- 

 ścią roślinności nadmorskiej. 



Liczba gatunków chcący cli korzystać z niezajętego obszernego miejsca 

 i z bardzo ponętnej słonej wilgoci powietrza jest znaczna. Składają się na nią nie- 

 tylko gatunki nadmorskie ale i nasze z głębi lądu rośliny. Może nie będzie bez 

 pewnej korzyści rozpatrzyć szczegółowo ten wytrwały roślinny zastęp, toczący od 

 wieków walkę bezwiedną z ruchomemi piaskami. 



Z rodziny blotnicowatych ( J u n c a g i n e a e C. R i c h.) zapisuję tylko blot- 

 nicę pospolitą ( r r i g 1 o c h i n palustre) trafiającą się często na mokrych 

 piaskach, gdyż bhtnicy nadmorskiej (T. m a r i t i m u m L.) nie dostrzegłem, choć ją 

 Jundziłł w Połądze wskazuje i chociaż znam ją dobrze z Ciechocinka. 



Bodziny ciborowatych (Cyperaceae J u s s.) przedstawicielką jest 

 w ogromnej obfitości rozrodzona turzyca piaskowa (C a r e x a r e n a r i a L.) od- 

 ważnie wkraczająca w wydmy najlotniejsze. Powodzenie w walce z piaskami zaw- 

 dzięcza zasadzie unitis viribus. Całe szeregi niewysokich łodyg łączą 

 z sobą ukryte pod piaskiem długie i mocne sznury korzeni. Ponieważ korzeń ciąg- 

 nie się wlinii prostej, a łodygi umieszczone są w jednakowych od siebie odstępach, 

 więc miejsca zarosłe przez tę dobroczynną roślinę wyglądają jakby rzędowo przez 

 człowieka obsadzone. 



Gdzieniegdzie trafia się na piaskach druga turzyca kosmata (C a r e x h i r- 

 t a L.). 



Z traw (Gr r a ni i n e a e J u s s.) pierwsze miejsce zajmuje zyciek piaskowy 

 lElyraus a r e n a r i u s L.) znany mieszkańcom Warszawy, gdyż sztucznie zo- 

 stał rozmnożony na znacznych przestrzeniach lotnych piasków przy dworcu kolei 

 petei^sburskiej. Ta silna i pożyteczna trawa nadmorska na piaskach nadbałtyckich 

 jest rozrodzona nadzwyczaj obficie i ustaleniu gruntu oddaje wielkie usługi. 



Równie jest liczną i pożyteczną ostrzyca piaskowa (Calamagrostis 

 e p i g e i o s RH.) szczuplejsza od ży cieku. 



Nie tak już często spotyka się strzęplicę grzebieniastą (K o e 1 e r i a c r i- 

 s t a t a Pers.) i perz (Triticum repens L.). 



Brzanka pastewna (P h 1 e u m pratense L.) skutkiem soli, piasku, czy też 

 silnych wiatrów, a może skutkiem tych trzech przyczyn razem, przeradza się nad 

 brzegiem w ten sposób, że chociaż kłosy są dobrze rozwinięte, łodygi jednak by- 

 wają blisko trzy razy niższe, niż zwykle, liście zaś korzeniowe nierównie liczniej- 

 sze, zgromadzone w ścisłą kępkę. Zupełnie w tym samym kierunku przeistacza się 

 nabrzeżna tonka wonna (Anthoxanthum odo rat u m L.). 



Bardzo ciekawą trawą jest spotykana niekiedy mietlica nadmorska (A g r o- 

 s t i s maritima Lmk.) rozpuszczająca po piasku długie czołgające się ło- 

 dygi. Forma tej trawy w Połądze różni się od przedstawionej na rysunku Reichen- 

 baeha (tom I, fig. 139) tem, że rysunek nie uwydatnia łodyg pełzających z licznemi 

 białawemi pęczkami korzonków przybyszowych. Roślina ta uważaną jest przez 

 wielu autorów za odmianę nadmorską zwyczajnej mietlicy białawej (A. alba v a r. 

 maritima M e y). 



Pam. Fizyj. 21 



