- 212 — 



Rzadziej niż rośliny poprzednio wymienione spotykałem na wybrzeżu: starzec- 

 lipki (Senecio viscosus L.) i lepięinik oszczepowaly (Petasites t o- 

 mentosus DC). Tę ostatnią, roślinę Jakób Waga opisał we Florze polskiej pod 

 synonimem Tussilago spuria Ret z, z okazów' przywiezionych z Toru- 

 nia przez brata, Antoniego. 



Z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.) już wspomniałem 

 poprzednio jaskier jadowity, że jeden z pierwszych, usadowił się przy libawskim por- 

 cie. W Połądze także się morza pilnuje. 



Z rodziny krzyżowych (C r u c i f e r a e Juss.) oprócz rukwi hłotnćj (IST a- 

 s t u r c i u m palustre DC.) spotykanej w całym kraju i smagliczki górskićj 

 (Alyssnm m o n t a n u m L.), mam do zapisania trzy ciekawe rośliny. C a- 

 kile m a r i t i m a S c o p. jest typową nadmorską przedstawicielką swojej ro- 

 dziny. Ma kwiaty blado fijoletowe i gości nad morzami europejskiemi z wyjątkiem 

 dalekiej północy. Trafia się niekiedy na miejscach słonych w głębi lądu, np. w gu- 

 bernii oreiiburskiej (Pallas). 



J undziłł nazwał tę roślinę dziobakiem nadmorskim, dziś trzeba już ją inaczej 

 nazywać, gdy rozpowszechniła się nazwa dziobaka, nadana zwierzęciu ssącemu 

 z Australii. 



Dwurząd wązkolistny (Diplotaxis ten u i folia DC.) ma wskazane 

 przez Ledeboura (PI. ros.) w prowincyjach nadbałtyckich jedyne stanowisko przy 

 ujściu Dźwiny: Bolderaa. a przez Klingego (PI. 1882) Rygę. Zebrałem dosyć tego 

 dwurzędu w Libawie i w Kłajpedzie czyli Memlu za granicą pruską, podczas je- 

 dnodniowej wycieczki. W obudwu miejscowościach spotykałem tę krzyżową I 

 w szczelinach między kamieniami bulwarków nadmorskich, albo między kamienia- 

 mi bruku. W Połądze między Libawą i Kłajpedą położonej, niema żadnych nad 

 brzegiem kamieni, więc może dlatego dwurząd wąskolistny nie rośnie. 



Dwurząd murowy (D. m u r a 1 i s DC.) u Jundziłła jest wskazany na Po- 

 dolu. Ledebour także tylko tam wymienia dwa stanowiska: Bałtę i Sawrań (An- 

 drzejewski, Besser). Klingę (1882) wymienia ją w Rydze. Zebrałem okazy w Li- 

 bawie. Połądze i Kłajpedzie. "W tój ostatniej miejscowości (Memel) równie jak I 

 w Gdańsku wskazują tę roślinę Hory Memiec. Zbierałem ją w Połądze na pias- 

 kach nadmorskich pod górą Biruty, z tą miejscowością później zaznajomię czytel- 

 nika, w Libawie zaś i Kłajpedzie w szczelinach między kamieniami bulwarków 

 i bruków razem z dwurzędem wąskolistnym. 



Dwa te gatunki trudno odróżnić z opisów Ledeboura. Kocha, Willkoma 

 i Neilreicha, ale wprowadzona u Kittela i Garckego cecha, że łuszczyna D. t e- 

 n u i f o 1 i a DC. ma nad zgrubiałym końcem szypułki drugą krótką szypułeczkę, 

 łuszczyna zaś D. m u r a 1 i s DC. takowej nie posiada, dobrze odróżnia dwa blis- 

 kie gatunki. 



Na wizerunku 4420, tomu II Reichenbacha błędnie są przedstawione łuszczy- 

 ny dwurzędu wąskolistnego, nie narysowano bowiem tój drugiej szypułeczki. "W Po- 

 łądze dwurząd murowy ma łodygę tak uliścioną, jak Kittel wskazuje u odmiany 

 a caulescens. 



Rodzina wierzlowatych (Salicineae Rich.) ważne zajmuje miejsce przy 

 ustaleniu piasków nadmorskich, a miano wicie jej najmniejsi przedstawiciele: drobne 



