- 214 - 



rauje dużo krajowych gatunków, nie mają na brzegu morskim wyłącznych przed- 

 stawicieli. 



Nakoniec z rodziny motylkowatych (Papilionaceae L.) zanotować wy- 

 pada traganck piaskowy (A s t r a g a 1 u s a r e n a r i u s L.). noati zyk biały (M e- l 

 lilotus albus D e s v.) i koniczynę polną (Trifolium arvense L.). 



Traganek jest bardzo obficie rozrodzony na brzegu, ma liście nierównie więk- 

 sze niż u okazów zdała od morza zbieranych, cała roślina jest włosistsza, przez co- 

 szarej barwy nabiera. 



Koniczyna polna umieściła się gromadnie na czystych wilgotnych piaskach nie- 

 daleko Holenderskiej Czapki i przeobraziła się tam w ten sposób, że główki kwia- 

 towe bardzo dobrze rowinięte, pojedynczo są najczęściej osadzone na wierzchołku 

 łodygi, nie wyższej od pół cala, gdy korzeń jest dziesięćkroć dłuższy. 



Do powyższego opisu roślinności brzegu morskiego dodaję: ponieważ piaski 

 nadmorskie mają nierównie więcej wilgoci od naszych wydm położonych 

 w głębi lądu. więc dużo drobnych grzybków rośnie nad morzem na pozornie 

 suchym piasku. Z większych grzybów kilkakrotnie spotykałem na brzegu cha- 

 rakterystyczny P h a 1 1 u s i m p u d i c u s, a może inny bliski mu gatunek, bo 

 nie znam się na grzybach, okaz zaś, który jeden z gości kąpielowych wiózł dla 

 profesora Aleksandrowicza, zepsuł się w spirytusie. W niektórych miejscach na 

 dużych przestrzeniach piasków zielenią się drobne kępki mchu: B a r b u 1 a r wM 

 r a l i s L. Oznaczył ten mech szanowny profesor Chałubiński z okazów bez owo- 

 ców, które przywiozłem z Połągi. 



yieco dalej od morza. 



Bezpośrednim sąsiadem przymorskich piasków są w Połądze ogrody mia- 

 steczka. Drzew owocowych prawie w nich nie widać, bo mało pożytku przynoszą 

 przy silnych morskich wiatrach. Przeważnie są to ogrody warzywne na piaszczy- 

 stym gruncie rozłożone. Ponieważ Połąga jest dawną ludzką siedzibą, więc w nie- 

 których ogrodach przez długoletnie użyźnianie nawozem i wodorostami, grunt się 

 znacznie poprawił. Zato w nowo-zakłaclanych często bieli się piasek pod mizerną 

 nacią kartoflaną. Chwasty usiłują go zakryć, ale niezawsze im się udaje. Widok na 

 nie ten sam co na mazowieckich grzędach. Wyżej ponad kartofle sterczy ogończyk, 

 czyli proso kurze (Echinochloa Crusgalli PB. e r i s t a t a), obok 

 kilka gatunków poztewników i G- a 1 e o p s i s), bodziszek drobny (Geranium 

 p u s i 1 1 u m L.), ióraminosek (E r o d i u m c i c u t a r i u m l'H e r i t) itd. Ta 

 ostatnia roślina jest w Połądze silnie omszona i ma listki tak drobne jak Beichen- 

 bach przedstawia na fig. 4864, tom V, u Er o d. c i c u t. a pilosum T h u i 1 1. 



Ponieważ niema prawidła bez wyjątku, więc podobieństwo piaszczystej grzę- 

 dy nadmorskiej i mazowieckiśj narusza rozrodzona w Połądze marzymięta jedno- 

 stronna (Elscholtzia cristata . W i 1 1 d.j nierosnąca na Mazowszu, 

 o której już wspomniałem, opisując Wysokidwór w Trockiem. 



Zródłosłów wskazuje, że ogrody muszą być ogrodzone. Płoty w Połądze są 

 najczęściej chruściane. Pilnują tych płotów: oman mały (Inula p u 1 i c a r i a L.), 

 krwawnik chrząstkowaty (Achilea cartilagineaLede b.), pszonak drób- 



