- 216 — 



wody w rzece ładniej tu ta roślina wygląda, niż pod Warszawą., gdzie brudzą jej 

 listki osady z mętnej wody. Nie znalazłem ani jednego kwiatu Elodei w Połądze. 

 Rośnie ona nietylko w rzece blisko jej ujścia, ale rozgościła się w niej powyżej 

 miasteczka na przestrzeni około kilometra, aż do miejsca, gdzie dwie rzeczki, jedna 

 z południa, druga z północy, z lasów płynące, zbiegają się razem, żeby z większym; 

 zasobem wód podążyć ku zachodowi do Połągi i do morza. Ponad rzeczkami rozj 

 dzielonemi i potem złączonemi rozłożyły się łąki to węższym, to szerszym paskiem! 

 Ponieważ rzeczki dość głęboko wryły się w ziemię, więc nabrzeżne łąki są najczęściej 

 gruntowe. Z traw spotyka się na nieb klasówkę wełnistą (Holcus lanatus L.), 

 trzęślicę jednokolankową (Moiinia coerulea Muc k.), stóklosę miękką i zytnm 

 (Brómus'mollis L. B. secalinus L.), wiklinę spłaszczoną (P o a c o m- 

 pressa L.J, kostrzewę łąkową i czerwonawą (Festuca pratensis Huds, 

 F. r u b r a L.) i wiele innycb. Wymieniona na ostatku kostrzewa ma kłosy więcej 

 włosiste niż na Mazowsza, ale mimo to trudno zebrane przezemnie okazy podciąg- 

 nąć pod formę Festuca arenaria Osbeck. (gatunek nieuznany przez 

 Jessena). 



Kosmatki pospolitej (Luzula campestris DC.) bardzo dużo na 

 łąkach. 



Co do roślin łąkowych dwuliściennych warto zapisać, że przytuli ja nerwisla 

 (Galinm boreale L.) ma liście bardzo wąskie w porównaniu z okazami leś- 

 nemi; że dryjak/ew podgryziona (Scabiosasuccisa L.) bywa tu silnie om- 

 szona; że dzwonek skupiony (Campanula glomerata L.) bywa tu drobniej- 

 sza niż na Mazowszu, liście ma węższe i łodygi ciemno-czerwonawe; że nareszcie 

 dzwonek okrąglolistny (C. r o t u n d i f o 1 i a L.) jest obficie rozrodzony i prze- 

 kształca się rozmaicie, jak w Karpatach, choć mogłoby się zdaAvać, że płaszczyzna 

 nadmorska, jako posiadającajednostajniejsze wegietacyjne warunki, nie powinnaby 

 sprzyjać jego przeistaczaniu. 



Oprócz zwyczajnego ostrozenia błotnego (C i r s i u m palustre L.) spoty- 

 kałem niekiedy na łąkach formę zapewne mieszaną o łodydze gałęzistej i o głów- 

 kach osadzonych na dość długich szypułkach. Jest ona nieco zbliżoną do C i % 

 sium palustri-lanceolatum Uch. fil. (Icones tom 15, tab. 112;. 



Ostrozeń bezłodygowy (Cirsium acaule Ali.) trafia się na łąkach a na- 

 wet w lesie. Józef Jundziłł jedno tylko żmudzkie stanowisko wskazuje: Szweksznie. 



Z łąkami sąsiadują pola orne. Wśród gruntów lekkich zdarzają się cięższe, 

 na których pszenica dobrze się udaje. 



Sprzęt żyta rozpoczął się w okolicach Połągi 3 Sierpnia, a że w Wysokim- 

 dworze 21 lipca, więc 13 dni różnicy. Opierając się na szerokościach gieogralicz- 

 nych Połągi i Wysokiegodworu, wynika, że w roku 1883 na Litwie początek żniw 

 posuwał się z południa ku północy, średnio około 2 mile gieograficzne dziennie. 



Między roślinami dziko na polach rosnącemi nie dostrzegłem żadnej, którejby 

 nie było na Mazowszu, zapisuję jednak kocankę małą (F i 1 ag o m i n i m a F r.) 

 bo jej Ledebour w Kurlandyi nie wskazuje, a Klingę (1882) uważa za rzadką. 



Jedno jest tylko duże błoto w pobliżu Połągi, na północ od miasteczka, mię- 

 dzy żwirówką, lasem i Holenderską Czapką. Część błota jest niezadrzewioneiu 

 trzęsawiskiem, część porasta olszyna, część aż do lasu się wciska, a wszędzie 



