- 274 - 



gier (do tego ostatniego w dalszym ciągu jeszcze wrócimy). Tak obfity zasób ma- 

 teryjału, wprawdzie martwego, długoletnie badania tak czaszek jak i okazów 

 wypchanych i spirytusowych, doprowadziły ostatecznie Blasiusa do przeświadcze- 

 nia, które wypowiedział w ostatniem dziele swojem: „Saugethiere Deutschlands", 

 że wszystkie okazy jakie widział, oznaczane dotąd różnenii nazwami: jak pierwot- 

 na M u s s u b t i 1 i s P a 1 1., a późniejsze Mus vagus i M. betulinus 

 Pall. jak SminthusNor dmanni B 1 a s. i identyczny z nim S m i n- 

 t h u s 1 o r i g e r N o r d m a n n a, należą bez wyjątku do jednego gatunku. 

 Odmiany ubarwienia, są tu wcale nie większe jak u innych gatunków myszy, np. 

 u M u s m i n u t u s i M. a g r e s t i s, a nawet M. s y 1 v a t i c u s, odmiany 

 zaś na pozór ważniejsze polegające na znacznie mniejszej niekiedy długości ogona, 

 dostrzega się rzadko i niema pewności czy nie są spowodowane tylko niepoznaną 

 dotąd przeszkodą w rozwoju osobnika, albo też jaką przygodą jak np. przyschnię- 

 ciem lub odmrożeniem koniuszczka podczas snu zimowego; ostrzegającym tu przy- 

 kładem są perypetyje podobne jakie przechodził S o r e x p y g m a e u s P a 1 1. 

 Różnice zresztą indywidualne w długości ogona dostrzegają się i u, innych myszy, 

 a to bardzo zuaczue, chociaż może nie w tak rozległych granicach jakie zauważono 

 u Smintusa. Znaczenie zjawisk tego rodzaju odgadujemy nieprędko, zaledwie po 

 zbadaniu wielkiej liczby okazów należących do jednego gatunku. Dlaczego zaś 

 Blasius po wykazaniu jedności gatunkowej wszystkich odmian Smintusa nie 

 wrócił do jego pierwotnej nazwy gatunkowej u Pallasa, s u b t i 1 i s i nie zasto- 

 sował jej do oznaczenia gatunku na nowo ustalonego odgadnąć nie łatwo, ze 

 wszech miar bowiem ma ona prawo do przodowania przed innemi, jako najstarsza, 

 nieulegająca żadnemu zarzutowi błędu popełnionego przy stanowieniu gatunku, 

 a przytem wyrażająca lepiej niż inne charakterystykę zwierzęcia. Zdaje się, że 

 Blasius nazwał je Sminthus vagus z tego jedynie względu, iż Pallas 

 wNovae Species dał mu niejako pierwszeństwo stawiając M. vagus 

 przed M. betulinus z powodu częstszego znajdowania tej odmiany ubarwienia. 



Kilkudziesięciu lat było potrzeba na uzupełnienie wiadomości o Smintusie 

 i wyjaśnienie niejednej co do niego wątpliwości. Względna rzadkość po- 

 mimo nader rozległego rozmieszczenia i żywot ukryty zwierzątka bardzo 

 nielicznym zoologom dozwolił widzieć je w naturze i robić dostrzeżenia 

 nad osobnikami żywemi, a w literaturze sam tyJko Pallas pozostawił jedyny 

 po dziś dzień dowód wszechstronnój jego znajomości. Opisy Pallasowskie 

 aczkolwiek drobiazgowo szczegółowemi nie są, malują żywo obyczajowe właściwo- 

 ści i po nim nie było już pod tym względem żadnego źródłowego pisarza. Nord- 

 mann. który także znalazł sam Smintusa, opisując znamiona powierzchowne nie 

 wymienia takich, które tylko na żywym są widoczne. W rodzajowem odróżnieniu 

 od myszy podaje dokładny opis zębów, lecz nie dostrzega uderzającej różnicy 

 w kształcie i oprawie otworu przedocznego w kości szczękowej. Blasius, wielki 

 znawca życia zwierząt, nie miał sposobności oglądania Smintusa żywego, a w bo- 

 gatym zasobie materyjału martwego, zbadanym wyczerpująco, nie posiadał dość 

 świeżego okazu spirytusowego, na którymby mógł sprawdzić pewne szczegóły zna- 

 ne mu z Pallasa (a nr i c u 1 a e plicatiles, c a u d a v o 1 u b i 1 i s) i nie 

 wprowadza ich do opisu, skądinąd bardzo szczegółowego; żadnych przytem nie 



