- 278 - 



pracowni Gabinetu zoologicznego, w rodzinnej wsi swojej Mdzewko, parafii Dą- 

 browa w Mławskiem na Mazowszu północnern, znalazł w dole kartoflanym na koń- 

 cu wsi leżącym, w bliskości lasku brzozowego, zwierzątko żywe, które wypcbał 

 bardzo dobrze i nadesłał do G-ab. Zool. W jedenaście lat potem w r. 1881 tenże p- 

 Kanigowski znalazł okaz drugi nad Wieprzem w bliskości Kijan, zwierzątko było 

 już nieżywe i mocno nadgniłe, pomimo to szczątki jego p. K. zebrał i tak jak po- 

 przedni okaz do Warszawy przysłał. Szkieletu całego nie było możności z niego 

 zrobić, czaszka uszkodzona, zęby jednak w dobrym stanie świadczyły o młodym wie- 

 ku osobnika. Czaszka ta z zębami znajduje się w zbiorze moim główek krajowych. 

 Na rok przed znalezieniem tego drugiego okazu krajowego, zdarzenie pomyślne od- 

 kryło okolicę, która w przyszłości dostarczyć miała pokaźnej liczby okazów tej 

 rzadkiej i ciekawej myszki. Okolicą tą jest zachodnia część Tatr, gdzie zamieszkały 

 fachowy leśnik p. Kocyan, o którego pożytecznśj działalności tyle razy już mieliśmy 

 obowiązek z uznaniem wspominać, zdobywa corocznie po kilka sztuk Smintusa; 

 jedne z nich hoduje, inne po mistrzowsku wypycha i do zbiorów naukowych prze- 

 znacza (okazy naj pierwsze poszły jeśli się nie mylę do Wiednia) '). W roku 1880 

 prof. Wrześniowski przepędzając wakacyje w Tatrach zawiązał z p Kocyanem 

 znajomość, która Gabinetowi Zool Warsz. pozostawi po sobie pamiątkę, oprócz 

 bowiem innych, wymienionych już wyżej, rzadkości zoologicznych, zbliżenie się 

 tych dwu miłośników przyrody uposażyło zbiory nasze licznemi okazami Smintu- 

 sa, a mnie niemającemu dotąd sposobności zwiedzenia tój czarającej pięknościa- 

 mi Szwajcaryi polskiej, pozwoliło wszechstronnie poznać to zajmujące zwierzątko. 

 Możność jednoczesnego porównania kilkunastu okazów, z odległych od siebie 

 krain pochodzących: z Syberyi wschodniej, z Mazowsza, z Tatr, preparaty w skór- 

 kach, wypchane i spirytusowe, szkielet całkowity i cztery czaszki osobników róż- 

 nego wieku, o zębach w różnym stopniu użyciem przytartych, nakoniec osobniki 

 dwa żywe obserwowane w hodowli, wszystko to razem pozwala ułożyć opis zwie- 

 rzątka dokładny i podać odróżnienie go od wszystkich gatunków myszy, od któ- 

 rych oryginalna ta istota różni się nietyiko w szczegółach znamionami tak po- 

 wierzchownemi jak i anatomicznemi. ale w całym ogólnym wyglądzie (habitu s): 

 w postawie, ruchach i obyczajach. Możnaby wprawdzie dla zaspokojenia tej po- 

 trzeby poprzestać tu na przytoczeniu z Pallasa opisu wyrazistego i barwnego, opa- 

 trzywszy go tylko dodatkiem niezbędnym: opisem zębów i kości szczękowych, 

 albo też wziąć opis z Blasiusa bardzo szczegółowy i dopełnić go tylko obserwacy- 

 ją zwierzątka żywego, dla utrzymania jednak pewnej ciągłości z dawniejszemi 

 w tym przedmiocie studyjami, podaję tu opis własny. 



) Jest rzeczą bardzo prawdopodobną że egzemplarz spirytusowy Smintusa- o którym Blasiut 

 wspomina jako nadesłanym ma z Węgier, pochodził właśnie z tej części Tatr oddzielających tu doliny 

 Chochołowską i sąsiednie zbiegające do Dunajca, od doliny Orawy, należącej już do Węgier. 



I 



i 



