- 281 - 



części węższe niż u myszy, wyraźnie z włosa wystaje, wewnątrz jest prawie nagie, 

 zewnątrz drobnemi włoskami ubogo porosłe, brzeg przedni ucha załamuje się do- 

 wolnie do wnętrza małżowiny fałdem podłużnym, od brzegu prawie równoległym. 

 Łapki z wierzchu włoskami krótkiemi, białawemi położysto porosłe, podeszwa tyl- 

 na z obu stron szczecinkami sporemi, podwiniętemi gęsto osłoniona; brzusiec 

 ostatni bardzo podłużny, wąski, około trzech razy dłuższy niż szeroki. Inne zna- 

 miona tego zwierzątka objęte są w określeniu rodzaju, te jednak, które stanowią 

 wskazówki odróżniające Smintusa od wszystkich gatunków myszy, będą jeszcze 

 objaśnione lub szczegółowiej rozwinięte, przy porównaniu go z temi zwłaszcza my- 

 szami, które do niego przedstawiają więcej złudnego podobieństwa. 



Odmiany, jak już, w historyi ustalenia gatunku namieniono, poczytywane 

 dawniej za osobne gatunki, są dwojakiej natury: jedne polegają na różnicy 

 w ubarwieniu, drugie na różnej stosunkowo długości ogona. Ubarwienie normal- 

 ne, a przynajmniej zdarzające się częściej, jest w ogólności ciemniejsze: wierzch 

 ciała śniadawo lub brunatnawo myszaty, pręga grzbietowa czarniawa mniej lub 

 więcej wyraźna, boki ciała także dość ciemne popielato myszate; ogon bardzo dłu- 

 gi. Jest to Mus v a g u s Pall. Nov. Spec. Odmiana jaśniejsza zdarza się rza- 

 dziej: wierzch ciała szaro myszaty, niekiedy zlekka rudawy, pręga grzbietowa 

 brunatna, boki ciała żółtawo szare; ogon jak u poprzedniej bardzo długi. Jest to 

 Mus betulinus Pall. Nov. Spec. Odmiany tej gabinet nasz posiada okaz 

 tylko jeden, dar prof. Blasiusa, z roku jeszcze 1856. Do jego jaśniejszej barwy 

 przyczynić się w części przynajmniej mogło niszczące działanie czasu, wypłowie- 

 nie, jak dostrzegać to się daje i na innych wypchanych zwierzątkach, długo 

 w zbiorach przechowywanych, na niedoperzach a wyraźniej jeszcze na Sorkach. 

 W każdym razie różnica w ubarwieniu jest tu mniejsza, pominąwszy już sobola, 

 niż np. między tchórzem naszym a sybirskim (Must. E v e r s m a n n i ), mniej- 

 sza nawet niż różnice w ubarwieniu innych gatunków myszy, zależące od miejsco- 

 wości, wieku osobnika lub pory roku. Inne okazy nasze przedstawiają pod wzglę- 

 dem ubarwienia pewne stopniowanie odcieni, wogóle jednak są od okazu Blasiu- 

 sowego ciemniejsze i zaliczać je trzeba wszystkie do odmiany poprzedniej. O trze- 

 ciej odmianie odznaczającej się ogonem krótszym, niewiele powiedzieć mogę, wia- 

 domości moje w tej rzeczy ograniczają się do dwu tylko okazów dotąd znalezio- 

 nych. Jeden okaz Nordmanna, odeski, był opisany naprzód przez Blasiusa pod 

 nazwą S m i n t h u s Nordmanni a później z tegoż samego egzemplarza, przez 

 znalascę pod nazwą S m i n t h u s 1 o r i g e r. Drugi okaz był przez Ewersman- 

 na przywieziony z podróży do Bucharyi, a opisany przez Lichteiisteina pod nazwą 

 Mus 1 i n e a t u s. Opisu tego nie znam, widzę tylko z G-iebla, że zaliczony jest 

 do formy krótko ogonowej. Zamiast powtarzania tu wyrażonych już powyżej do- 

 mysłów moich co do tej turmy, wolę powołać się na Blasiusa, który miał je w rę- 

 ku i stanowczo oświadcz, że ani w okazie blicharskim ani w odeskim nie widzi 

 wcale osobnego gatunku. 



Smintus należy do najmniejszych zwierzątek w rodzinie myszy, tylko mysz 

 iłrobna jest od niego cokolwiek mniejsza, kształtem bardziej zsiadła, o głowie krót- 

 szej. Wielkość dorosłych osobników krajowych Smintusa waha się w granicach od 

 5S do 06 mm. długości ciała, a od 70 do 95 mm. długości ogona, razem od 130 do 160 



Pam. Fizyj. 3 6 



