- 286 - 



w koło i wdrapując się na ściany naczynia, wkrótce jednak zabrały. się do jedzenia 

 podanych, im orzeszków limbowych. Przy jedzeniu siadały na tylnych łapkach 

 z ogonem podwiniętym pod siebie i niekiedy zarzuconym przez piersi aż na ramię, 

 jądro orzecha trzymały w łapkach przednich. Bez widocznego poAvodu, nagle sa- 

 mica zaczęła rzucać się na samca za każdą razą gryząc zajadle, nadwyrężyła mu 

 w kilku miejscach ogon; sponiewierany i poraniony od tego czasu zaczął widocznie 

 cherlać, po dniach kilku stracił naprzód ogon, potem i żywot zakończył. Samica 

 zostawszy sama wydała na świat w początkach Lipca jedno gołe myszątko, które 

 nieżywe już leżało na mchu. W końcu Sierpnia przestała pokazywać się wieczo 

 rami, a zastawiany jej pokarm leżał nietknięty; zbadanie stanu rzeczy znalazło j 

 w gniazdeczku zwiniętą i śpiącą, wyjęta i położona na dłoni leżała nieruchoma 

 i chłodna, po ogrzaniu jednak w ciepłej ręce zaczęła się ruszać, orzeźwiała zupeł- 

 nie i zabrała się do jedzenia. Po pierwszem przerwaniu tern snu zimowego zaczę- 

 ła znowu regularnie przez parę jeszcze tygodni wychodzić co wieczór, przyjmo- 

 wała pokarm i piła wodę, z tern wszystkiem jednak ruchy jej co dnia stawały się 

 ociężalsze, coraz bardziej osłabione, futerko niegdyś gładkie i lśniące nastroszyło 

 się i straciło połysk, w późniejszej zaś jesieni już tak wychudła i osłabła, że zale- 

 dwie mogła się poruszać— - nieunikniony koniec życia widocznie się zbliżał. Z po- 

 wodu wyjazdu z Kułtuka, trzeba było dla niestracenia okazu włożyć go do spw 

 rytusu. 



To co tu z ustnego opowiadania Dybowskiego przytoczyłem, było już w głów-$ 

 nych zarysach ogłoszone drukiem w r. 1872, w artykule Materyjały do Zoograili 

 Syberyi Wschodniej podanym wspólnie z Godlewskim do pisma: Wiadomości, wy|| 

 dawanego w Irkucku przez Sybirski Oddział Towarzystwa Gieograficznego Eos-, 

 syjskiego, w Tomie III N. 2. Artykuł ten jak wszystkie w tern wydawnictwie, 

 zredagowany po rossyjsku. 



Najświeższe to dopełnienie wiadomości moich o bijologicznej stronie SmintuJ' 

 sa nastręcza mi sposobność zaznaczenia przynajmniej sumarycznie następnych 

 właściwości jego życia. Żwawość jego poruszeń jest zależna od ciepła i pogody. 

 Dziwnie wczesny objaw śpiączki już w Sierpniu, przywodzi mimowolnie na pamięć 

 wyrzeczone już przez Pallasa wyrazy: „Zwierzątko to w surowym żyjąc kliinaei 

 najkrócej używa przyjemności życia.' ; Sen jego zimowy trwać może dłużej niż p 

 roku. Tern ważniejszem staje się zapewnienie mu w hodowli przyjaznych waru" 

 ków do przebycia tak długiej kampanii. Z wiadomych mi trzech prób przezimo 

 wania Smintusa aui jedna się nie powiodła. Dla czego? Zimowałem już różne le 

 targujące zwierzątka tak ciepło- jak zimno krwiste, tylko o pierwszych tu niow 

 Z doświadczenia poznałem konieczne przy zimowaniu warunki, wskazałem je 

 w jednej z poprzednich prac moich, tutaj treściwie tylko je wymienię: 1) tempera- 

 tura o ile można stała, nieco niższa od 0° K,., 2) pewna ilość wilgoci w powietrzu, 

 3) spokój zupełny. Zwierzątko uśpione jest chłodne, po rozbudzeniu ciepło vj 

 wnętrzne wzmaga się nagle i wkrótce przewyższa o wiele temperaturę normal 

 ciała. Przemijająca ta gorączka rozdrażnieniem nerwów wywołana, wyczerpii„ 

 zasoby życia. Gdy odnowa materyi jest zawieszoną, wszystko co jej zużycie przy 

 śpieszą kończy się wyczerpaniem. Powtórzone kilkakrotnie budzenie ze snu zi- 



