- 291 - 



pogięcia ścianek szkliwa i powgniatanie ich do wnętrza trzonu, niżeli ich wznie- 

 sienia w górę, tworzące sęczki na koronie zęba. 



Zwracając się wreszcie do rysunku prof. Wrześniowskiego. przedewszystkiem 

 zaznaczyć należy, iż on jeden tylko należycie uwydatnia nąjcharakterystyczniejsze 

 dwa znamiona, po których zwierzątko na pierwsze wejrzenie może być niewątpli- 

 wie poznanem: załamanie przedniego brzegu ucha i chwytność ogona. Rysunek 

 wykonany z cyrklem w ręku, dokładnym być musi, zwłaszcza w wymiarach szcze- 

 gółowych, z tern wszystkiem jednak jest to rysunek wypracowany przez uczonego 

 nie przez artystę; ułożenie zwierzątka najdogodniejsze do zdejmowania z niego 

 wymiarów, niekoniecznie odpowiedniem jest najzwyklejszej jego postawie za ży- 

 cia; wprawdzie i żywa myszka może na chwilę wyciągnąć się i przywarować jak 

 wyżeł, długo jednak w postawie tej nie zostaje nigdy. Wielokrotnie wykonywane 

 i powtarzane w różny sposób mierzenia rozmaitych zwierzątek przekonały mię 

 przytem, że wymiar długości ciała zwierzęcia żywego jest zawsze krótszy niż 

 martwego, ułożonego do mierzenia, nawet bez forsownego wyciągnięcia. U my- 

 szy drobnej, równie jak i u Smintusa prawie taką samą wielkość ciała mającego, 

 różnice te tak wypadają: pomijając już postawę skurczoną, np. w chwilowem za- 

 lęknieniu lub podczas jedzenia, zwierzątko wzrostu średniego, leżące w postawie 

 niejako przyczajonej z głową miernie wyciągniętą, okazuje długość ciała mniej 

 więcej 56 milimetrów, po przygłaskaniu go dłonią i kilkakrotnem lekkiem przy- 

 klepaniu wydłuża się do 60 mm., toż samo zwierzątko po śmierci ułożone do zmie- 

 rzenia da długość 65 mm. Na odwrót przeto, jeżeli miarka i cyrkiel dają długość 

 ciała nieżywego 65 mm., w rysunku dać mu trzeba co najwięcej milimetrów 59, t. j. 

 0,9 długości mierzonej; bez tej redukcyi rysunek nie będzie naturalny, pokazując 

 długość ciała większą niż ją przedstawia zwierzę żywe. Rysunek zębÓAv tak 

 w profilu jak w widoku z góry, wykonany jest także bardzo dokładnie. Profil jest 

 zupełnie zrozumiały, wyraźny i wogóle do rysunku podanego przez Nordmanna 

 podobny, rzut pionowy, według mnie, ma tę sarnę co u Nordmanna wadę, to jest 

 że powiększenie zbyt wielkie, przy oświeceniu padającem z góry, uwydatnia do- 

 brze budowę zęba, powyginanie .ścian szkliwa, lecz nie wskazuje dość wyraźnie 

 zagłębień na koronie i wzniesień tworzących guzy. Rysować nie umiem i znawcą 

 sztuki nie jestem, zdaje mi się wszakże, iż tylko przy bardziej ukośnem oświece- 

 niu, lub nawet rzuceniu światła zupełnie z boku, nierówności te powierzchni żują- 

 cej odznaczyłyby się wyraźniej. Zresztą wszelką trudność zrozumienia rysunku 

 w rzucie pionowym objaśnia wystarczająco widok zębów w profilu. 



