- 359 — 



nie piaszczysto-wapiennój czyli mamutowej wykopano zęby i kości nosorożca wło- 

 chatego (Eh. t i c h o r h i n ti s), które zostały ofiarowane do Gabinetu Zooto- 

 - micznego w Warszawie. W Komodziance znaleziono: 1) połowę szczęki dolnej 

 z 4 zębami dobrze zachowanemi. 2) Oddzielne zęby trzonowe szczęki yómej 

 i dolnej; szczęki dolnej 6 -ty prawy i lewy, szczęki zaś górnej 2 ostatnie, 2 przedostatnie, je- 

 den 5-ty i lewej strony. 3) Dwie połówki miednicy, uszkodzone. 4) Kość promie- 

 niową lewą. 5) Kość goleniową lewą.. 6) Staw palcowy. 7) Kość skokową. 

 8) Parę trzonów kręgów uszkodzonych. W jaskini Mamuta pod Ojcowem, zna- 

 lazł pan Jan Zawisza w roku 1877 i 1878 kości i zęby trzonowe górne 6, 5 i 4 

 prawy pięknie zachowane Rh. tichorhinus ("Wiadomości Archeologiczne, 

 t. IV). Nadto przed kilkunastu laty pod Płockiem wykopano część potylicową 

 głowy nosorożca. W Dobrzylinie pod Kutnem 1882 r., znaleziono w stawie ząb 

 trzonowy dolny Rh. tichorhinus wybornie zakonserwowany. 



Gabinet Zootomiczny Warszawski posiada głowę Rh. tichorhinus, 

 w której dobrze zachowały się k. potylicowa, kk. ciemieniowe, kk. czołowe, kk. nosowe, 

 kk. skroniowe i część przednia przegrody nosowej: znalezioną ona została w jednej 

 z rzek krajowych, ale niewiadomo w której. 



Znacznie później przekonano się o istnieniu drugiego gatunku nosorożca dy- 

 luwijalnego to jest R h i n o c e r o s Merckii J a g e r. Pierwszy v. Merck 

 w roku 1786 '), opisał szczękę dolną z zębami nosorożca, znalezioną pod Frank- 

 furtem nad Menem i uważał te szczątki za odmienne od Rh. tichorhinus, 

 ale nie nadał im oddzielnej nazwy gatunkowej. Następnie, w diluwium przy Kirch- 

 berg w Wiirtembergu, Jager znalazł zęby górnej i dolnej szczęki nosorożca, które 

 opisał starannie i nazwał Rhinoceros Kirchenbergensis w roku 

 1839 2 ). Później dopiero po dokładniej szem zbadaniu, przekonawszy się, że zna- 

 lezione szczątki nosorożca w Kirchberg, są tego samego gatunku, co opisane przez 

 Mercka, zmienił nazwę na R h i n o c e r o s M e r c k i i 3 ). Dalej wynaleziono 

 szczątki Rh. Merckii w rozmaitych miejscowościach w Niemczech, szczegól- 

 niej zaś w okolicach nad Renem położonych, we Francyi, Anglii, Szwaj caryi, Wło- 

 szech północnych, Austryi, Rossyi Europejskiej, często opisywano je pod odmien- 

 nemi nazwiskami, jak: Rh. 1 e p t o r h i n u s C u v. i O v e n, R h. h e m i- 

 t o c h u s F a 1 c o n e r. Piękną, wybornie zachowaną głowę Rhinoceros 

 Merckii ze wszystkiemi zębami znaleziono 1807 roku w Daxland pod Carls- 

 ruhe; długo figurowała jednak w Gabinecie Przyrodniczym w Carlsruhe jako gło- 

 wa Rh. tichorhinus, aż w roku 1842 Hermann von Meyer, bliżej ją zbadał, 

 przekonał się, że jest głową Rhinoceros Merckii, opisał i podał jej 

 piękne i dokładne rysunki 4 ). 



') Troisieme lettre a Mr. Forster, Darmstadt 1 786, p. 19. 20, Tab. III, fig. 2. 



2 ) Jager. Foss. Saugeth. in Wurtemberg 2 H. 1839. 8. 140. 179. T. 16. f. 31 — 33. 

 N. Acta Leopol. XXII, 2. 1850. S. 896. 



3 ) in Kaup. Acten der Urwelt. 1841. S. 2. • 



*) Herman von Meyer. Die dikmałen Rhinoceros -Arten. Taf. XXV — XLIII, S. 254, Pa- 

 laeontographica. Beitrg. z. Naturgeschichte der Vorvelt. XI. Bd. 5 Lii'. Cassel 1 86 4. 



