Szczęka dolna czyli żuchwa z przodu zeszczuplona, najwęższa przed pierwsze- 

 nri zębami trzonowemi, na końcu zaś samym zaokrąglona, słabo pośrodku wycię- 

 ta i posiada ślady 4-ch zębodołów. Połówki szczęki dolnej ścieśnione z boków 

 i opatrzone wyraźnemi zagłębieniami, często grzebieniami do przyczepów mięśni. 

 Wyrostki kątowe małe i słabo pozaginane. Przednie spojenie dość długie, na 

 górnej powierzchni równe, na dolnój zaś opatrzone zagłębieniem trójkątnem. 



Z powodu wielkiej roli jaką odgrywają zęby w Paleontologii, musimy co- 

 kolwiek bliżej rozpatrzyć zęby trzonowe kopalnych nosorożców, pomimo bowiem 

 prac licznych badaczów, jak Pallasa, Mercka, Campera, Fischera, Ouviera, 

 Kaupa, Owena, Blainyillea, Meyera, Brandta, rozróżnienie gatunków noso- 

 rożca po zębach przedstawia dość znaczne trudności. Według prac Pallasa, J. 

 Cuviera, G-. Fischera, J. F. Brandta i H. Meyera, nosorożce kopalne posiadały 

 podobnie jak żyjące, zęby przodowe czyli sieczne i zęby trzonowe. 



Rkinoceros tichorhinus posiadał zęby przodowe w obudwu szczę- 

 kach, w górnej dwa, w dolnej zaś 4-y, jak o tern świadczą ślady zębodołów zacho- 

 wanych w k. k. międzyszczękowych i na końcu szczęki dolnój, widoczne na cza- 

 szkach tego gatunku, znalezionych w różnych miejscowościach. Zęby przodowe 

 istniały tylko w młodym wieku nosorożca, u dorosłych zaś zwierząt wypadały, po- 

 zostawiając tylko ślady zębodołów. 



Zębów trzonowych wszystkie nosorożce żyjące i kopalne mają po 7 z każdej 

 strony, tak w szczęce górnej jako też i dolnój, zęby te z wiekiem zwierzęcia ście- 

 rają się coraz mocniej aż do korzenia. Zużywają, się zęby w porządku od przodu 

 ku tyłowi, zużyty całkowicie ząb wypada a zębodół zarasta do pewnego stopnia. 

 Zwykle w czaszkach Rh. tichorhinus niema pierwszego zęba trzonowego. 



Z powodu ścierania się i zużywania, korona zębów trzonowych ciągłej ulega 

 zmianie, przyjmuje coraz odmienny deseń, aż do chwili całkowitego zużycia. 



W każdym zębie trzonowym nosorożca należy rozróżnić korzeń, podstawę 

 czyli szyjkę i koronę. Podstawa zębów trzonowych nosorożca jest zwykle czworo- 

 kątna, rzadko trójkątna (ostatni górny ząb), dla tego też można w niej odróżnić 

 ; brzeg czyli stronę zeionętrzną, wewnętrzną, przednią i tylną, a nadto kąty odpowie- 

 dnie, szczególniej zewnętrzne przedni i tylny. ISTa podstawie wznosi się korona 

 ; pokryta szkliwem czyli emaliją a często jeszcze i cementem (powłoką zewnętrzną); 

 korona posiada wyniosłości pagórkowate porozdzielane zagłębieniami czyli dolinami 

 j i zatokami. W koronie zębów trzonowych (Tab. XIII fig, 1) górnych nosorożca, 

 i odróżnić się daje: 1) Wyniosłość pagórkowata zewnętrzna, która się wznosi na brze- 

 gu zewnętrznym zęba mniej więcój prostopadle i jest nieco pofałdowana. Od niój 

 odchodzą dwie wyniosłości poprzeczne, przebiegające wpoprzek koronę zęba od 

 ■ brzegu zewnętrznego do wewnętrznego, a mianowicie: 2) Wyniosłość pagórkowata 

 przednia, która się łączy z wyn. zewnętrzną i tworzy kąt przedni, 3) Wyniosłość pa- 

 górkowata tylna idzie na wewnątrz, a po krótkim przebiegu rozdziela się na dwie 

 [gałęzie, z których jedna krótsza ostrogowata, udaje się ku przodowi, druga zaś 

 | znacznie dłuższa łukowata, ku tyłowi zęba. Pomiędzy temi dwiema wyniosło- 

 ; ściami, przednią i tylną, znajduje się zagłębienie środkowe, rozszerzone ku górze, 

 j a zwężające się na dnie. Gałąź przednia, ostrogowata wyniosłości tylnój oddzie- 



