50 



DZIAŁ I. METEOROLOGU A I HlDROGrRAEIJA. 



gdzie spostrzeżenia też przez Rossyjan dokonane były. Oprócz tego użyto jeszcze 

 dwugodzinnych spostrzeżeń w miejscowości Matoczkin szar i Zatoce Kamionce na 

 Nowej Ziemli. Celem zaś wynalezienia poprawek skorzystał p. Wildize spostrzeżeń 

 w licznych godzinach, w ciągu doby robionych, dopełniając je przez interpolacyją 

 sposobem Jslinka lub graficznie. Takich miejsc jest 17: Archangielsk, Hammer- 

 land, Bohosłowsk, Rewel, Ochock, Dorpat, Kostroma, Mitawa, Złatoust, Nikoła- 

 jewsk nad Amurem, Petropawłosk, Ługań, Nikołaj ew, Odessa, Astrachań i forty 

 Aleksandrowski i Petro-Aleksandrowski. 



Dla uzupełnienia badań i sprawdzenia wypadków użyto tegoż rodzaju spo- 

 strzeżeń i w innych krajach, w środkowej i zachodniej Europie dokonanych. 

 A mianowicie, pierwszą, grupę dostrzeżeń godzinnych stanowi 38 miejsc nastę- 

 pnych: Wardo, Bossekop, Throndhejm, Bergen, Christiania, Upsala, Aberdin, 

 Fort-Lejth, Glasgow, Kopenhaga, Makerstown, Wamdrup, Armag, Stonigorst, 

 Szweryn, Dublin, Utrecht, Salz-Ufeln, Yałencia, Oxford, Greenwieh, Quee, Lipsk, 

 Bruksela, Plymuth, Falmuth, Praga, Kraków, Wiedeń, Monachium, Salzburg, 

 Bera, Turyn, Modena, Neapol, Coimbra, Lizbona, S. Fernando. 



Do drugiej grupy odniesiono 20 miejsc, w których spostrzeżenia o pewnych 

 godzinach wielokrotnie na dobę zapisywane były, jakoto"- Apenrade, Szczecin. 

 Berlin, Zechen, Grettynga, Halle, Krefeld, Milhuza, Szeil, Paryż. Kremsmilnster, 

 Oberschatzen, Dees, Grac, Genewa, S. Bernard, Medyjolan, Padwa, Rzym, Madryt. 



Nie posiadamy dotąd metody dokładnej poszukiwań przebiegu dziennego 

 ciepłoty. Rozwiązanie teoretyczne tego zagadnienia, pomimo usiłowań wielu 

 uczonych, jak Lamberta, Ed. Schmidta, Łamonta i w nowszych czasach Weile- 

 manna, przekonało tylko o bezsilności naszej wiedzy w rozwikłaniu tak zawiłego 

 zjawiska, jakiem jest ciepłota otaczającego nas środka. Wzór Bessla, dotąd pra- 

 wie powszechnie używany, nie odpowiada ściśle naturze zjawiska: czystą bowiem 

 funkcyją okresową zastosowujemy w tym razie do zjawiska, które okresowem rze- 

 czywiście nie jest; a mianowicie, skutkiem rocznego ruchu okresowego ciepłoty, 

 temperatura początku doby, którą rozpoczynamy od północy, 0 g , nie może scho- 

 dzić się z temperaturą końca doby, 24 s ; w jednem półroczu będzie ona wyższą, 

 w drugiem niższą w końcu doby niż była na początku. Od jednej więc doby do 

 drugiej następuje skok, odpowiedni podnoszeniu się lub opadaniu temperatury 

 w ciągu doby skutkiem rocznego ruchu ciepłoty. Skok ten zgładza wzór Bessla, 

 zadając gwałt w połączeniu końców krzywej, bieg dzienny ciepłoty wyrażającej. 

 Skutkiem tego chwile najmniejszości ciepłoty dziennej, obliczone podług wzoru 

 Bessla, przypadają zwykle wcześniej niźli to bywa rzeczywiście, również i ozna- 

 czenie chwil naj większości wypada niedokładne. 



Odrzucając przeto wzór Bessla, przeprowadza p. Wild badanie sposobem 

 graficznym, wykreślając krzywe ruchu dziennego ciepłoty wedle spostrzeżeń. Lecz 

 zanim to czyni, ruguje przedewszystkiem ruch i*oczny ciepłoty sposobem Łamonta. 



Oznaczmy postrzeżenia godzinne od północy 0 ? - 



pierwszego 



dnia 



lo 



1, 



1 2 



1 3 • • 



• • 1-23 2 0 



druo;ie2;o 



?> 



2 0 



2, 



2 2 



2 3 . . 



2 2 3 3 0 



n-tesro 



» 



"o 





n 2 



n 3 . . 



. • n 2 3 lo 



