58 



DZIAŁ I. METE0R0Ł0G1JA I HIDROGRAFIJA. 



mi, gdzie spostrzeżenia takie dokonane były, meteorologowie w braku lepszych da- 

 nych niemi tylko posiłkować się musieli, tak przy poszukiwaniu ruchu ciepłoty 

 dziennego, jak i przy wyznaczaniu poprawek dla godzin rozmaitych. Lecz dziś, 

 gdy obserwacyje godzinne znakomicie się pomnożyły, użycie ladajakich spostrze- 

 żeń w tym celu bez krytycznego ich rozbioru byłoby nierozważnem wprowadze- 

 niem zamętu i pogorszeniem wypadków. 



Z tego powodu praca Jelinka „Ueber die taglichen Aenderungen der Tem- 

 peratur gemass den Beobachtungen der meteorol. Stationen in Oesterreich", gdzie 

 do interpolacyi użył wadliwych spostrzeżeń godzinnych w Padwie, Wiedniu i Pra- 

 dze, wiele traci na wartości. Po rozbiorze podobnegoż dzieła Helmana „Die tagli- 

 chen Veranderungen der Temperatur der Atmosphare ih Norddeutschland" 

 p. Wild tak się odzywa: „Niestety, po tern wszystkiem, cośmy tu powiedzieli o mnó- 

 stwie pomyłek w druku i rachunku w dziele p. Helmana, o wadliwości użytego 

 przezeń sposobu interpolacyi i o daniu pierwszeństwa wielkościom, obliczonym 

 według wzoru Lamberta i Bessla, przed dostrzeganemi, zmuszeni jesteśmy ostrzedz 

 czytelnika również i pod względem tablic poprawek, które jedynym były jego 

 dzieła celem." 



Nam się zdaje, że rugowanie przebiegu ciepłoty rocznego z jej ruchu dzien- 

 nego staje w sprzeczności z samem zjawiskiem, które ściśle jest związane z wyso- 

 kością, słońca nad poziomem i wraz z tą ostatnią zmienia się od dnia do dnia. I cóż- 

 bo znaczy rugowanie przebiegu rocznego ciepłoty z dziennego (iskluczenie godoioa- 

 go choda tiempieratury iz sutocznago), jeśli dla każdego miesiąca otrzymuje się od- 

 mienny przebieg ciepłoty, jaki pod wpływem tegoż ruchu rocznego powstaje? Gdy- 

 by ten ostatni wyrugował p. Wild rzeczywiście, otrzymałby wówczas dla każdego 

 miesiąca ruch dzienny jednakowy, a mianowicie taki, jakiby się okazał przy doda- 

 niu tych samych godzin wszystkich dni w roku, to jest typ ogólny bez żadnej 

 zmiany od miesiąca do miesiąca, którą właśnie bieg roczny ciepłoty wytwarza. Po- 

 nieważ ciepłota w rocznym przebiegu o tyle się podnosi ponad stan średni — ■ o ile 

 poniżej tego stanu opada, przy dodaniu tedy wszystkich w roku godzin zmiana 

 taka ruguje się sama przez się i schodzą się końce krzywej. 



Niech r oznacza różnicę ciepłoty pewnej doby od następnej, pochodzącą 

 z okresowego ruchu rocznego i niech zmiana, jak p. Wild przyjmuje, pozostaje 

 w prostym do czasu stosunku; wówczas postrzeżenia o każdej godzinie dadzą cie- 

 płotę, złożoną z dwu jej ruchów: dziennego i rocznego. Ponieważ rzecz idzie o ten 

 ostatni, będziemy go mieli: 



o godzinie 0 1 2 ....... 23 24 



, . r 2r 3r 24 r 25r 



