DZIAŁ I. METEOROLOGU A I HIDROGRAFIJA. 



krzywej, aby wyrażała ruch okresowy, to właśnie pozbawia głównej cechy prze- 

 biegu dziennego, który z natury swej okresowym być nie może. Zamiast dodawać, 



c 2c 24c 



jakby wypadało kolejno od 0 g. do każdej godziny — 24' ~ 24 ' ' * ~ 24 ' ^ e ^* 



dowolnie zostawia 12 g. w południe bez"zmiany, a następnie w obie strony kolejno 



c 2c 12c 

 od tej godziny dodaje ± ± — ± , to postępuje wbrew mchowi 



rocznemu i tę tylko korzyść osięga, że średnią, ciepłotą, miesięczną, któr-aby się ró- 



25c° V 2 c 0 

 żniła W pierwszym razie o ± "Jg"' otl ' z y mu je z różnicą =fc . Takie rugowanie 



ruchu ciepłoty rocznego przeobraża krzy wę, ruch dzienny znaczącą i powiększa 



pole odmian, jeśli c jest dodatnie, a zmniejsza przy c ujemnem. W Ekaterynbur- 



gu naprzykład w Kwietniu • c = — Q°,42; minimum dzienne przypada około 5 g. 



rano, maximum około 2 g. po południu. Rugując przeto ruch roczny, p. Wild do- 



7c° . 2c l . . >, 



daje do 5 g. -rr = 0°,12, od 2 g. zaś odciąga = 0°,03; zmniejsza przeto pole 



odmian o 0°,15, a tern samem i chwile zwrotu otrzymuje inne, aniżeli przypadają, 

 rzeczywiście. Samo przez się rozumie się, że w klimacie lądowym, gdzie pole odmian 

 ciepłoty znacznie jest większe niż w morskim, wszystkie te różnice dochodzą, do 

 naj większości. Nakoniec, ponieważ ruch ciepłoty roczny odbywa się to po wolniej, 

 to pospiesznićj, nic przeto nie upoważnia nas do przyjęcia prostego do czasu sto- 

 sunku, a więc i owym stałym wielkościom, jak również i wielkościom dodawanym 

 i odejmowanym przez p. Wilda, wagi żadnej nie przypisujemy, tembardzlej, że zbo- 

 czenia przypadkowe tak dalece zawichrzają ruch ciepłoty roczny, że średuie z 55 

 lat nawet, jak widzieliśmy dla Warszawy, nie dają. możności określenia stanu nor- 

 malnego. Jakąż dopiero wagę mieć może c, wyprowadzone z lat kilku lub kilku- 

 nastu? 



Lecz jakikolwiek jest stosunek malenia i wzrostu ciepłoty w okresie rocznym 

 przyjęty, jakbądź ściśle c jest określone, wyrugowanie ruchu rocznego z dzien- 

 nego przy zachowaniu tej samej ciepłoty średniej jest rzeczą niemożebną bez po- 

 gwałcenia ruchu dziennego. 



Z całego sposobu traktowania przedmiotu tego przez p. Wilda przychodzimy 

 do wniosku, że mu nie chodziło o wyrugowanie ruchu ciepłoty rocznego, jak się 

 wyraża, lecz raczej o wyrugowanie skoku, przeszkadzającego połączeniu końców 

 krzywej, a tern samem przeistoczeniu zjawiska w okresowe, które podług jegoż 

 uwagi na str. 8 okresowem nie jest. Ten sam więc zarzut, jaki p. Wild czyni 

 przeciwko wzorowi Bessla, który zgładza skok przy końcu miesiąca, stosuje sic 

 zarówno i do metody jego. W jednym i drugim razie odbiegamy od rzeczywisto- 

 ści i badamy okresowy przez miesiące ruch ciepłoty dzienny, który w przyrodzie 

 nie istnieje. Najwłaściwiej przeto byłoby wykreślać graficznie ruch dzienny po- 

 dług obserwacyj, nierugując wcale ruchu rocznego i tym sposobem dochodzić naj- 

 większości i najmniejszości. 



Szczęściem, że w traktowaniu tego przedmiotu, czyto sposobem p. Wilda, czy 

 przy pomocy wzoru Bessla, jeśli dostateczuą tjdko liczbę wyrazów weźmiemy, 

 o małe wielkości rzecz chodzi, a przeto pomimo wrzekomych ulepszeń, wprowa- 



