A. PIETKIEWICZ. O TEMPERATURZE POWIETRZA. 



61 



clzonych przez p. Wilda (poprawlennyj sutocznyj chód tiempieratury), rezultaty, 

 do jakich dochodzi, nie różnią, się od powszechnie znanych. A mianowicie: 



1. Pole dziennych odmian ciepłoty zależy od własności gruntu w danem 

 miejscu. Najmniejsze średnie pole odmian przypada na morzu 1 — 2° C, najwię- 

 keze w środku lądów piaszczystych dochodzi 17° C. 



2. Chwila naj większości ciepłoty, pomimo zależności od górowania słońca 

 i pór roku, w istocie rzeczy zależy też od własności gruntu. Na oceanach i wy- 

 brzeżach występuje wcześniej i przypada między południem a 1 g., wcześniej przy- 

 tem latem niż zimą; w głębi lądów — między 2 g. a 3 g. po południu i odwrotnie: 

 później latem niż zimą. 



3. Toż samo rozumie się i o chwili naj mniejszości. Na morzu przypada 

 1 — 2 g. przed wschodem słońca, w środku lądów o wschodzie słońca albo nawet do 

 15 minut później. Odnośnie do wschodu słońca minimum w zimie okazuje się nie- 

 co wcześniej niż latem. 



4. Pole odmian dzienne oraz chwile max. i min. zależą również od wysoko- 

 ści ciepłomierza nad powierzchnią, ziemi. Tak za zbliżaniem się do morza, jako też 

 z podnaszaniem do wyższych warstw atmosfery, pole odmian maleje, chwila naj- 

 większości zbliża się ku górowaniu słońca, a naj mniejszości, zdaje się cofać ku 

 północy. 



5. Z powiększaniem się szerokości geogr. pole odmian maleje; wpływ ten je- 

 dnak ustępuje poAvyższym. 



6. Pole odmian zależy od długości czasu, w którego ciągu znajduje się słoń- 

 ce nad widnokręgiem. 



7. Wielkość pola odmian zależy przeważnie od stanu pogody. Wpływ ten 

 jest tak znaczny, że wobec wielkiej w różnych miesiącach rozmaitości zamglenia 

 nieba, przeważyć może nawet wpływ długości dnia. 



8. Chwila nastania stanu średniego przed południem zależy nietylko od 

 wschodu słońca, lecz i od własności gruntu. Na morzu waha się ona około 8 g. 

 rano, gdy tymczasem w środku lądów przypada w przecięciu mniej więcej o godzi- 

 nę później. 



9. Tak samo stan średni po południu występuje na morzu prawie o godzinę 

 wcześniej niż w głębi lądu i ta chwila mniejszej w ciągu roku ulega zmianie niż 

 pierwsza. Stąd w zimie przypada ona około czterech i więcej godzin po zacho- 

 dzie słońca, latem zaś w głębi lądów około zachodu słońca, a na pobrzeżach nie- 

 mal o godzinę wcześniej. 



10. Przeciąg czasu od średniej przed południem do max. na morzu jest 

 mniejszy, w środku zaś lądów większy aniżeli od max. do średniej po południu; 

 co znaczy, że w klimacie morskim krzywa ruchu ciepłoty dziennego podnosi się 

 strnmiej ku max., a w klimacie lądowym opada nagiej po południu. W okolicach 

 przejściowych pomiędzy jednym klimatem a drugim, jak np. w Krakowie, postrze- 

 gamy pierwsze zjawisko w zimie, drugie latem. 



11. Na wybrzeżach krzywa ruchu ciepłoty dziennego odznacza się łagodne- 

 mi zagięciami, kiedy w klimacie lądowym od średuiej po południu do min. ciepłota 

 prawie po linii prostej opada, a następnie ze wschodem słońca nagle się podnosi 

 tak, że krzywa latem robi koło min. zwrot do 90 i więcej stopni w łuku. 



