62 DZIAŁ I. METEOROLGGIJA I HIDROGRAEIJA. 



12. Stopień pochmurności nieba wywiera wpływ nader znaczny nietylko na 

 pole odmian, lecz i na chwile tak naj większości i najmniej szóści jak również śre- 

 dniej ciepłoty. W dniach pogodnych min. przypada '/ 2 — 1 g. wcześniej, max. zaś 

 2 — -3 g. później aniżeli w pochmurnych. Tej okoliczności przypisać należy poczę- 

 ści różnice w chwilach występowania naj większości w jednem i tern samem miejscu 

 w rozmaitych miesiącach. 



Dodać tu możemy: 



a) Najmniejsze pole odmian dzienne przypada prawie wszędzie w Grudniu, 

 największe zaś w Czerwcu, mniej jednak stale niż tamto, tak, że na wschodzie (Bo- 

 hosłowsk, Ochock, Nikołaj ewsk nad Amurem) objawia się ta naj większość już 

 w Marcu lub Kwietniu, co zapewne od stanu nieba zależy. 



b) W rocznem przecięciu wszystkie miejsca na lądzie okazują, nader zgodnie 

 min. zaraz po 4 g. rano, max. między 2 — 3 g. po południu. 



W części II-ej swego dzieła wyprowadza p. Wild poprawki dla rozmaitych 

 miejsc, w których postrzeżenia o pewnych godzinach robione były, celem wynale- 

 zienia prawdziwej średniej ciepłoty, bądź dla stacyj normalnych, bądź zwyczajnych, 

 mniej lub więcej od nich odległych. 



Obliczanie tych poprawek zasadza się, jak zwykłe, na wynalezieniu różnic 

 między postrzeżeniami o pewnej albo pewnych godzinach a prawdziwym wypad- 

 kiem średnim z 24 godzin. Różnice te wprowadzają się następnie do postrzeżeń 

 odpowiednich godzin. 



Rzecz naturalna, że po wyrugowaniu ruchu ciepłoty rocznego nie mógł p. Wild 

 użyć do tego wypadków ruchu ciepłoty dziennego, w Tab. I przezeń podanych, 

 lecz musiał sprowadzić je napowrót do tych, jakie postrzeżenia rzeczywiście dają. 

 Odwrotne przy tern działanie daje śr. temperaturę z 24 godzin różną, jak zazna- 



czyliśmy, o ± -~- . A że ta ostatnia służy za podstawę do obliczenia w mowie 

 24 



V 2 c 



będących poprawek, przeto wielkość ich różni się o db Różnica stąd powsta- 



jąca jest A\ r szakże o tyle mała, że w klimacie tylko lądowym i to w miesiącach, 

 kiedy ciepłota w rocznym ruchu największym zmianom podpada, dochodzi zale- 

 dwo do G°,01. 



W tabl. IV podaje p. Wild poprawki dla każdej godziny dla 27 stacyj nor- 

 malnych w Rosyi i 14 w środkowej i zachodniej Europie, a w Tab. V poprawki 

 dla tychże stacyj w Rosyi i dla 25 zagranicznych przy użyciu do spostrzeżeń dzie- 

 więciu rozmaitych kombinacyj godzin. 



Pewność poprawek zależeć będzie od tego, do jakich spostrzeżeń stosować je 

 będziemy: czy do spostrzeżeń o pewnej godzinie jakiegobądź dnia, czy do średniej 

 wielkości miesięcznej o pewnej godzinie, albo nakoniec, jak się najczęściej zdarza, 

 do średniej arytmetycznej wielkości z dwu, trzech i więcej spostrzeżeń w ciągu 

 doby robionych i czy ta średnia będzie miesięczna lub dzienna. Możemy dodać, 

 że pewność zależeć będzie i od godzin, w których obserwacyje zapisywane były. 



xVby dać pojęcie o stopniu pewności poprawek, p. Wild obliczył dla St.-Pe- 

 tersburga z obserwacyj 6 lat, a dla Helsingforsu 11 lat (str. 153 — 155) różnice po- 

 prawek dla każdej godziny każdego pojedyńczo roku od średniej z tychże lat od- 



