72 



DZIAŁ I. METEOROLOGU A I H1DROGRAFIJA. 



kami, otrzymanemi jednocześnie przez Maqiera i w obserwatoryjum od 1826 do 

 1828 r. 



Stycz. Luty Marz. Kwieć. Maj Czerw. Lipiec Sierp. Wrzes. Paźd. List. Grud. Rok 



1826 3°,0 2°,8 2°6, 1°,1 0°,?> — 0°,3 — 0°,1 0°,3 0°,8 1°,3 2°,5 2°,7 1°,4 



1827 2,9 2,6 2,5 0,9 0,4 0,1 0,4 0,0 0,5 1,8 3,2 2,9 1,5 



1828 2,7 2,8 2,2 0,8 0,0 0,4 0,4 0,5 0,7 1,9 2,0 2,8 1,4 



W prze- 

 cięciu 2,9 2,7 2,4 0,9 0,2 0,1 0,2 0,3 0,7 1,7 2,6 2,8 1,4 



Do porównania tego wzięliśmy wprawdzie obserwacyje do prawdziwych śre- 

 dnich niesprowadzone; Magier nie podaje nawet o jakich je godzinach noto wat, 

 nadmienia tylko, że postrzeżenia robił co 8 godzin; Baranowski dopiero utrzymuje 

 (Foissac, str. VIII), że to czynił o godzinie 6 rano, 2 po południu i 10 wieczór. 

 A chociaż tym sposobem w zestawieniu naszem przyjmujemy wypadki różnorodne, 

 bo w obserwatoryjum spostrzeżenia w tych latach dokonywały się o godz. 6 rano, 

 12 w południe i 6 wieczór, niemniej jednak przekonywamy się z tego, że od Listo- 

 pada do Marca ciepłota, przez Magiera podana, jest niższa prawie o 2° R. 

 (=2°,5C), których gdyby nie odejmował, otrzymałby niemal tęż samą co i w obser- 

 watoryjum. 



Po wprowadzeniu poprawek p. Wild zestawia w Tab. A średnią, ciepłotę 

 miesięczną i roczną dla wszystkich 396 miejsc i, posługując się sposobem grafi- 

 cznym, dochodzi naj większości i naj mniejszości, a tern samem i pola odmian oraz 

 chwil, w których te zwroty następują. Wypadki dla 72 miejsc, gdzie postrzeżenia 

 najdłużej prowadzone były, podaje w Tab. B i C. Kiedy w Wardo, na zachodnich 

 wybrzeżach Europy, pole odmian nie wynosi więcej jak 16°,3, w Orenburgu wzra- 

 sta do 37°,1, a w Jakucku do 61°,6; dalej ku wybrzeżom oceanu Wielkiego maleje 

 tak, że na zachodnich pobrzeżach Ameryki, w Nowo-Archangielsku, jest zaledwie 

 13°,8. Różnica między najmniejszościami ■ — 42°,8 (w Jakucku) i 6°,9 (w Aszur- 

 Ade) wynosi 49°,7, zmienność zaś naj większości od 28°,6 (w Petroaleksandrowsku), 

 do 4°,5 (na Nowej Ziemli) obejmuje tylko 24o,l. Stąd widzimy, że wielkość pola 

 odmian zależy głównie od wygórowanych mrozów i dochodzi max. nieco na północ 

 od Jakucka, przekony warny się oraz, że ciepłota na całej przestrzeni, przez 

 p. Wilda badanej, rozkłada się jednostaj niej latem niż zimą. W klimacie morskim 

 największość ciepłoty wznosi się ponad stan średni wyżej, aniżeli najmniejszość po- 

 niżej tego stanu opada, w lądowym zaś przeciwnie. Wyjątek od tego prawa stano- 

 wi okolica od Berezowa na północny wschód, południe i południowy zachód w kie- 

 runku: Berezów, Narym, Tomsk, Bohosłowsk, Ustsysolsk, Słobodskoj, Głazów 

 i Kostroma. Morze od wschodu mniej daleko wpływa na zmniejszenie pola od- 

 mian niż od zachodu; dowód tego mamy w porównaniu różnic między skraj niemi 

 ciepłotami miejsc pod jednym i tym samym równoleżnikiem położonych, tak np. 

 pole odmian w St.-Petersburgu jest 27"; w Ochocku 38°; w Libawie 21°; w Ni- 

 kołajcwsku nad Amurem 41°; w. Nowo-Aleksandrowsku 14°, w Petropawłow- 

 sku 24. 



