80 



DZIAŁ I. METEOROLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



i kąt 180o lub 0° otrzymujemy tak w miejscach nadmorskich jak i w środ- 

 ku ładu. 



Im mniejszy spółczynnik, tern mniejszy naturalnie wpływ na rezultat wyraz 

 ten wywiera. Lecz pod względem chwili zwrotów, wielkość wpływu zależy jeszcze 

 i od krzywizny przebiegu ciepłoty koło punktów zwrotu: jeśli zwrot jest nagły, 

 to jest, jeśli ciepłota po górowaniu jednem lub drugiem prędko opada lub się pod- 

 nosi, jak się to dzieje w klimacie lądowym, wpływ w mowie będącego wyrazu na 

 chwilę zwrotu będzie stosunkowo mniejszy; jeśli przeciwnie ciepłota powoli docho- 

 dzi do naj większości i leniwiej jeszcze się zniża tak, że krzywa bardzo łagodnie 

 się zgina i utrudnia przez to wyznaczenie punktu zwrotu, co ma miejsce w klima- 

 cie morskim, natenczas wpływ tego wyrazu jest dość znaczący. Wogólności wpływ 

 ten maleje z powiększaniem się pola odmian ciepłoty. 



Dla przekonania się o tern bierzemy kilka miejsc, które się nam wydawały 

 bardziej charakterystycznemu Winienem tu wszakże uprzedzić czytelnika, aby 

 dla oszczędzenia sobie pracy i czasu przy poszukiwaniach specyjalnych, nie pole- 

 gał na stałych wielkościach wzoru Bessla przez p. Wilda w Tab. D podanych: kie- 

 dy, przyjmując cztery pierwsze wyrazy tego wzoru, jak je p. Wild obliczył, prze- 

 prowadziłem cały rachunek dla 8 niżej podanych miejsc, przy obrachunku śre- 

 dnich i prawdopodobnych różnic okazały się wypadki (z wyjątkiem Wardo i Bere- 

 zowa), które niezgodnością przeszły wszelkie oczekiwania. To mię zniewoliło 

 obliczyć wzór Bessla dla tych miejsc na nowo do sześciu wyrazów i dopiero po 

 przeprowadzeniu rachunku powtórzonem pokazała się żądana zgodność wyników. 

 Tym sposobem z przytoczonych tu miejsc Wardo i Berezow tylko mają cztery 

 pierwsze wyrazy, zgodne z obliczonemi przez p. Wilda, reszta okazuje mniejsze 

 lub większe różnice, między któremi są wyraźnie i omyłki druku, których jednak 

 w dziele swem autor nie prostuje. 



Oto są wzory, przedstawiające rucA ciepłoty roczny: 



Wardo 



lat 35, wartość spostrzeżeń 5, sz. g. 70o 22', dł. w. od Gr. 21° 7'. 

 Tn =0°,66 + 7«,841 sin [(n+ </ 2 ) 30°-}- 239° 35'] + 0»,978 sin [(n+ '/ 2 ) 60°+ 28 13'] 

 + 0,381 sin [(n + y 2 ) 90 +119 46] + 0,108 sin [(n+'/ 2 )120 + 90 7] 

 + 0,132 sin [(n+'/ 2 )150 +344 34] + 0,157 sin [(n+'/ 2 )180 +180 j 

 z prawdopodobną różnicą r = ± 0°,056. 



'Taszkient 

 lat 9, wartość spostrzeżeń 8, sz. g. 41° 19', dł. w. od Gr. 69° 16'. 



T n = 13 0 ,26+13°,356 sin [(n+ %) 30°-f 260° 15'] + 0°,483 sin [(n+ %) 60°+180 ] 

 + 0,773 sin [(n+'/ 2 ) 90 +172 7]+ 0,650 sin [(11+ '/ 2 )120 +158 57'] 

 + 0,520 sin [(n+ >/ 2 )150 -j-173 29] + 0,117 sin [(n + ! / 2 )180 +180 ] 

 z prawdopodobną różnicą r = ± 0°,042. 



* Miejsca gwiazdką, oznaczone mają. w Tab. VII u p. "Wilda spostrzeżenia doprowadzone 

 tylko do 1875 r.; w streszczeniu zaś tej tablicy, w Tab. A, wypadki do pierwszego znaku dziesiętne- 

 go zamieszczone są do roku 18T8 włócznie. Z tych ostatnich, jako z większej liczby lat, korzy- 

 stał autor i my przy obliczeniach. 



